TradeMilk | Europejskie Skarby MleczneTradeMilk | Europejskie Skarby Mleczne

Poradnik importera produktów mlecznych z Europy do Chin

 

Autorzy: Aleksander Ciepiela, Guan Shan, Aleksandra Pawlak, Adrian Brona, Marta Nowak

Wydawca: Polska Izba Mleka, Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka

Opracowanie powstało w ramach 3-letniego programu informacyjno-promocyjnego pt. „Trade Milk”, którego celem jest promocja pochodzących z Unii Europejskiej produktów mlecznych (mleczka smakowe, mleko w proszku, jogurty i sery żółte dojrzewające) na rynku Chińskiej Republiki Ludowej poprzez wzmocnienie pozytywnego wizerunku tych wyrobów oraz zwiększenie  ich rozpoznawalności wśród chińskich konsumentów.

www.trademilk.eu

© Copyright by Polska Izba Mleka, Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka

Białystok, 2016

 

 

Celem przewodnika jest zapewnienie najważniejszych informacji prawnych i statystycznych dla firm bądź osób fizycznych zainteresowanych importem produktów mlecznych z Unii Europejskiej na teren Chin.

Wspólna polityka rolna (CAP) to zbiór praw i przepisów obowiązujących wszystkie państwa Unii Europejskiej w zakresie rolnictwa. Jej celem jest zapewnienie produkcji bezpiecznej, wysoko jakościowej żywności, przystępnych cen oraz stabilnego rynku pracy dla rolników. CAP wspiera również badania naukowe nad innowacyjnymi technologiami pozyskiwania żywności i produkcję w trosce o środowisko naturalne.

Rolnictwo stanowi istotny element europejskiej gospodarki - na terenie wspólnoty znajduje się ok. 11 milionów farm, w których pracują blisko 22 miliony rolników. Licząc razem z pracownikami odpowiedzialnymi za obróbkę, obsługę i sprzedaż żywności, w sektorze rolnym zatrudnionych jest około 44 milionów mieszkańców UE. Według danych Komisji Europejskiej na 2016 rok, łączny przychód z rolnictwa w ostatnich latach określany jest na ok. 6% unijnego PKB[1].

Według raportu Eurostatu na 2016 rok, największym producentem żywności w Unii Europejskiej jest Francja (18% całości produkcji UE), za którą plasują się Niemcy (14%), Włochy (13%), Hiszpania (10%), Wielka Brytania (8%), Holandia (7%) i Polska (5%). Kraje te przyczyniają się razem do około 75% całości produkcji[2].

Rolnictwo w UE podzielone jest na 21 odrębnych sektorów, z których największym jest „mleko i produkty mleczne”, stanowiące ok. 15% wartości wszystkich przychodów z rolnictwa. Unia Europejska to obecnie największy producent nabiału na świecie, produkujący ok. 156 miliardów litrów mleka rocznie.

Obecnie, (według danych Komisji Europejskiej z 2015 roku) UE eksportuje ok. 12% swoich wyrobów mlecznych, dzięki czemu jest głównym graczem na światowym rynku handlu nabiałem. Prognozuje się, że zarówno produkcja, jak i eksport produktów mlecznych z UE będą utrzymywały tendencję wzrostową, głównie ze względu na ciągle rosnący popyt na światowym rynku handlu nabiałem. Eksport żywności z UE przez ostatnie 10 lat wzrastał średnio o 8% rocznie, osiągając w 2015 roku rekordowe zyski wielkości 129 miliardów euro.

W latach 2011-2015 wpływy z rolnictwa w UE pod względem AWU (roczna jednostka pracy) utrzymywały się na relatywnie wysokim poziomie, z niewielkimi odchyłami (poniżej 10%). Największą różnicę zanotowano pomiędzy 2012 a 2013 rokiem, kiedy wpływy z rolnictwa wzrosły o 5.6%. Od 2013 roku tendencja uległa jednak zmianie, a wpływy z rolnictwa zaczęły nieznacznie spadać.

Wielkość wpływów z rolnictwa w latach  2011-2016 względem 2010 roku przedstawia poniższa tabela.

 

2011

2012

2013

2014

2015

2010=100

111.2

108.4

114

111.9

109.9 (e)

Źródło: Eurostat. Dane estymowane (e).

Według raportu Komisji Europejskiej („Agri-food trade in 2015, China boosts EU exports”, 02.2016), głównymi eksportowanymi towarami produkcji rolnej w 2015 roku były alkohole, które stanowiły 16% ogólnego eksportu. Ponadto największe zyski w krajach UE osiągnięto z handlu zbożami, skórami oraz futrami.



[1]European Commission: Agriculture and Rural Development, The CAP: Overview,  http://ec.europa.eu/agriculture/cap-overview/index_en.htm

[2] Eurostat News Release, Statistical book on agriculture, forestry and fishery, 18.02.2016, http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/7158641/5-18022016-BP-EN.pdf/c221fff8-d4a2-4297-9f58-29927b44e4b5

Import towarów mlecznych z Europy do Chin

Światowe zapotrzebowanie na produkty mleczne wzrasta sukcesywnie od lat 80. XX wieku. Głównym powodem zwiększającego się popytu jest bogacenie się krajów rozwijających się, w których rosną przychody mieszkańców. Dodatkowo, wpływ na wzrost ma wciąż rosnąca populacja, zmieniająca się dieta i proces urbanizacji. Europa jest bardzo ważnym uczestnikiem rynku produktów mlecznych na całym świecie.

Obecnie, na podstawie danych na lata 2008-2015, światową produkcję szacuje się na poziomie ok. 735 miliardów litrów mleka. Największym producentem jest Unia Europejska, ze średnią produkcją na poziomie 156 miliarda litrów rocznie, następnie Indie, produkujące ok. 131 miliardów litrów rocznie i Stany Zjednoczone, z wynikiem ok. 91 miliardów litrów rocznie. Ośmiu największych producentów nabiału wytwarza ok. 407 miliardów litrów mleka, co daje blisko 55% światowej produkcji.

Do trzech największych eksporterów produktów mlecznych zaliczamy Nową Zelandię, Unię Europejską i Stany Zjednoczone, których sprzedaż stanowi ponad 65% całego eksportu nabiału. Eksportowane produkty to głównie mleko w proszku, sery, masło oraz serwatka w proszku. W ostatnich latach zauważono jednak wzrost zapotrzebowania na świeży nabiał. Pomiędzy 2012 a 2013 rokiem eksport płynnego mleka z UE do Chin niemal podwoił się z 56 do 100 tysięcy ton.

Podsumowanie i prognoza produkcji mleka na rok 2015 i 2016 dla pięciu głównych eksporterów
(w milionach ton).

2015

Lipiec 2016 (prognoza)

Prognoza zmiany procentowej

Argentyna

11.6

10

-15%

Australia

9.8

9.7

-3%

UE-28

149.6

151.6

2%

Nowa Zelandia

21.6

21.1

2%

USA

94.6

96.3

0%

Ogółem

282.9

288.8

1%

Źródło: United States Department of Agriculture, Dairy: World Markets and Trade, lipiec 2016, s. 2.

Roczne światowe zapotrzebowanie na import nabiału szacuje się na ok. 15 milionów ton. Państwa najczęściej importujące mleko i jego przetwory to Chiny (2 miliony), Rosja (1.4 miliona) i Meksyk (0.5 miliona).

Od 1 kwietnia, po ponad 30 latach obowiązywania limitów produkcji mleka, Unia zniosła kwoty, które utrzymywane były w UE od 1984 roku, przez co przewiduje się, że produkcja mleka i przetworów mlecznych w najbliższych latach będzie nadal wzrastać.

Produkcja mleka w Unii Europejskiej (UE-28) w latach 2011-2015

 

2011

2012

2013

2014

2015

x 1000 ton

151.900

152.100

153.800

159.800

163.500

wzrost % względem poprzedniego roku

 

+0.1%

+1.1%

+3.9%

+2.3%

Źródło: CLAL, European Union: Dairy sector, http://www.clal.it/en/?section=stat_ue15

W ostatnich pięciu latach (2011-2015) eksport nabiału z UE do Chin wzrósł o 174.2%. Największy skok zanotowano między latami 2012 i 2013, kiedy różnica wyniosła 49.15%. Najmniejsza zmiana nastąpiła między rokiem 2013 a 2014, z różnicą rzędu 12.1%. Tendencja wzrostowa utrzymana została jednak każdego roku.

Ewolucja eksportu mleka i produktów mlecznych z UE do Chin w latach 2011-2015

Eksport

Wartość w mln euro

%

2011

2012

2013

2014

2015

Różnica 2014/2015

337

472

704

789

924

17.1

Źródło: Komisja Europejska, Agri-food trade statistical factsheet: European Union – China, 14.04.2016, s. 8.

 

Całkowity import nabiału przez Chiny w latach 2011-2015

Źródło: CLAL, China: Dairy sector, http://www.clal.it/en/?section=stat_cina

W latach 2011-2015 da się zauważyć pewne trendy dotyczące proporcji importowanych przez Chiny produktów. Szczególnie istotną zmianę możemy dostrzec w ilościach importowanego pełnotłustego mleka w proszku (WMP). Od 2012 do 2014 roku było ono najczęściej importowanym produktem, ustanawiając rekordowy import w roku 2014, w ilości 671 000 ton. W 2015 roku możemy zauważyć spadek w imporcie o 48.3% i tym samym spadek na drugie miejsce pod względem najczęściej importowanych towarów, za serwatką w proszku. Tendencję spadkową w roku 2015 odnotowało też odtłuszczone mleko w proszku (SMP), jednak zmiana ta nie była tak drastyczna (-20.8%). Prawdopodobnie spowolnienie importu na te produkty zostało spowodowane faktem nadmiernego importu w latach 2013-2014, skutkując zmniejszeniem zapotrzebowania.

Obecnie, najczęściej importowanymi produktami mlecznymi w Chinach nadal są: serwatka w proszku, mleko w proszku (WMP) oraz odtłuszczone mleko w proszku (SMP). Inne produkty zdobywają jednak coraz większą popularność. W latach 2013-2015 chiński import serów zwiększył się o 60%, mleka dla niemowląt o 57% i płynnego mleka o 150%.

W ostatnich pięciu latach wzrasta również wyraźnie popyt na świeże produkty mleczne. Zyski z handlu świeżym mlekiem, śmietaną i nabiałem do Chin w 2011 roku wynosiły 25 mln euro, podczas gdy w ostatnim roku wpływy wyliczono już na 300 mln euro, dając wzrost o 1100%. Podobną ewolucję dostrzeżono w kwestii handlu masłem, z którego zyski w ostatnich pięciu latach wzrosły o 962.5%, z 8 do 85 milionów euro. Szczególnie istotny dla handlu masłem był rok 2015, w którym procentowy wzrost zysków wyniósł aż 254.2%.

Ewolucja zysków z eksportu wybranych produktów mlecznych do Chin w latach 2011-2015

Eksport

 

Produkt

Wartość w mln euro

%

%

 

2011

2012

2013

2014

2015

różnica 2014/2015

część całego eksportu żywności

Mleko, serwatka w proszku

287

384

544

523

485

-7.3

4.7

Świeże mleko, śmietana, jogurt

25

55

108

199

300

50.8

2.9

Masło

8

9

15

24

85

254.2

0.8

Źródło: Komisja Europejska, AGRI-FOOD TRADE STATISTICAL FACTSHEET: European Union – China, 14.04.2016, s. 8.

Unia Europejska jest liderem w kwestii eksportu świeżych produktów mlecznych do Chin. Aż 66% płynnego mleka importowanego w Chinach pochodzi właśnie z UE. Zważywszy na utrzymujący się trend importowania produktów świeżych, daje to duże możliwości  pogłębiania współpracy.

Państwo Środka otrzymuje ok. 8% całego eksportu żywności z UE, z czego zyski w 2015 roku szacowało się na 10342 mln euro. Obecnie nabiał jest czwartą najczęściej importowaną grupą produktów, za mięsem, napojami (w tym alkoholami) oraz produktami mącznymi. Zyski z handlu produktami mlecznymi w 2015 roku wyniosły ok. 924 milionów euro, stanowiąc 8.9% zysków z całego eksportu żywności do Chin[1].

Zyski z eksportu produktów rolnych z Chin do Unii Europejskiej w 2015 roku wyniosły 5153 milionów euro, z czego 170 milionów (3.3%) pochodziło z handlu produktami mlecznymi. Nabiał stanowi dopiero dziesiątą grupę najczęściej eksportowanych produktów. Do tych najczęściej eksportowanych zaliczamy nasiona i owoce oleiste (11.1%), produkty pochodzenia zwierzęcego (11.1%) i jadalne warzywa, korzenie i bulwy (10.5%)[2].

Eksport nabiału ulega jednak w ostatnich latach tendencji wzrostowej, z różnicą zysków z 84 milionów euro w 2011 roku, do 170 milionów euro w 2015 (+102.3%). Największą różnicę zauważono między 2014 a 2015 rokiem, kiedy odnotowano wzrost o 38.2%.

Ewolucja eksportu mleka i produktów mlecznych z Chin do UE w latach 2011-2015

Eksport

Wartość w mln euro

%

2011

2012

2013

2014

2015

różnica 2014/2015

84

101

114

123

170

38.2

Źródło: Komisja Europejska, Agri food trade statistical factsheet: European Union – China, 14.04.2016, s. 8.

Porównanie wartości eksportu produktów mlecznych pomiędzy UE a Chinami możemy zauważyć na poniższym wykresie, obejmującym lata 2011-2015.

Źródło: Komisja Europejska, AGRI-FOOD TRADE STATISTICAL FACTSHEET: European Union – China, 14.04.2016, s. 8.



[1] USDA Foreign Agricultural Service, China - People’s Republic of; Dairy and Products Semi-annual Report, 20.05.2016, s. 4, http://b-for.com/wp-content/uploads/Dairy-and-Products-Semi-annual_Beijing_China-Peoples-Republic-of_5-20-2016.pdf

[2] Komisja Europejska, Agri food trade statistical factsheet: European Union – China, 14.04.2016, s. 8

 

Wymogi, jakie musi spełnić dostawca mleka i produktów mlecznych na rynek chiński

W ostatnich latach w Chinach miało miejsce kilka dużych skandali związanych z jakością produktów mlecznych. Władze w Pekinie w odpowiedzi na nie wprowadziły skomplikowane procedury, mające na celu zapobiegnięcie importowi produktów niskiej jakości, tak aby chronić życie i zdrowie swoich obywateli. Podstawowymi jednostkami, które nadzorują proces dopuszczania zewnętrznych dostawców na rynek chiński są: Urząd Nadzoru nad Jakością, Inspekcji i Kwarantanny (chiń. 中华人民共和国国家质量监督检验检疫总局 Zhōnghuá rénmín gònghéguó guójiā zhìliàng jiāndū jiǎnyàn jiǎnyì zǒngjú,  ang. General Administration of Quality Supervision, Inspection and Quarantine, w skrócie AQSIQ) oraz Urząd Certyfikacji i Akredytacji (chiń. 中国国家认证认可监督委员会Zhōngguó guójiā rènzhèng rènkě jiāndū wěiyuánhuì, ang. Certification and Accreditation Administration, w skrócie CNCA).

Eksportując produkty mleczne do Chin należy spełnić narzucone normy i standardy. Poniższa tabela zawiera spis aktualnie obowiązujących standardów wraz z odnośnikiem do pełnego tekstu regulacji
(w j. chińskim).

Obowiązujące w Chinach standardy jakościowe produktów mlecznych

Rodzaj produktu

Numer standaryzacji

Adres strony internetowej

Mleko nieprzetworzone

GB19301-2010

http://www.szscjg.gov.cn/sda/xxgk/zt/spaqjg/bszy/201409/P020140930375357206477.pdf

Mleko pasteryzowane

GB19645-2010

http://www.szscjg.gov.cn/sda/xxgk/zt/spaqjg/bszy/201409/P020140930375360136022.pdf

Mleko UHT

GB25190-2010

http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47370/files/75b45949d6094aa0a7e08331cdedc179.pdf

Mleko

zmodyfikowane

GB25191-2010

http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47371/files/cc4c269775f44e79bd068e05b117964e.pdf

Mleko

sfermentowane

GB19302-2010

http://www.szscjg.gov.cn/sda/xxgk/zt/spaqjg/bszy/201409/P020140930375397264912.pdf

Ser

GB5420-2010

http://www.szscjg.gov.cn/sda/xxgk/zt/spaqjg/bszy/201409/P020140930375403875258.pdf

Przetworzony ser

GB25192-2010

http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47397/files/850828c695ae48d98d02c5c611fbe090.pdf

Śmietana, masło,

tłuszcz mleczny

bezwodny

GB19646-2010

http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47386/files/38631e7cb64247d9984d744a7f586aef.pdf

Mleko

skondensowane

GB13102-2010

http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47381/files/048780422fdd476ea1129a8491e84d13.pdf

Mleko w proszku

GB19644-2010

http://www.szscjg.gov.cn/sda/xxgk/zt/spaqjg/bszy/201409/P020140930375381497158.pdf

Serwatka w proszku,

koncentrat białka serwatki

GB11674-2010

http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47383/files/0b1b107acb1b46c5a37e11f533fd592e.pdf

Oparte na mleku produkty dla niemowląt (do 6 miesiąca życia)

GB10765-2010

http://www.moh.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47402/files/bc25275055b04aac83f5b7911ad249c4.pdf

Produkty dla małych dzieci

GB10767-2010

http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201005/47403/files/97fd3a2acf39453aa58b0390e69643f5.pdf

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na zgodność produktu z normami GB 14880-2012 Narodowe standardy bezpieczeństwa żywnościowego przy stosowaniu składników odżywczych (http://www.nhfpc.gov.cn/cmsresources/mohwsjdj/cmsrsdocument/doc14526.pdf) oraz GB 2760-2014 Narodowe standardy bezpieczeństwa żywnościowego przy stosowaniu dodatków żywnościowych (dokument można znaleźć na stronie Narodowej Komisji Zdrowia oraz Planowania Rodziny Chińskiej Republiki Ludowej pod adresem: http://www.nhfpc.gov.cn/sps/s3593/201412/d9a9f04bc35f42ecac0600e0360f8c89.shtml wraz z dokumentami szczegółowymi dla poszczególnych dodatków).

W celu rozpoczęcia eksportu produktów mlecznych do Chin należy przejść wieloetapową procedurę, która ma na celu dopuszczenie produktów zagranicznego przedsiębiorstwa na rynek chiński. Poszukując partnera przede wszystkim należy sprawdzić czy państwo, z którego pochodzi nasze przedsiębiorstwo osiągnęło odpowiednie porozumienie z władzami chińskimi odnośnie handlu wyrobami mlecznymi. Taka lista jest dostępna w języku chińskim na stronie AQSIQ pod adresem: http://jckspaqj.aqsiq.gov.cn/xz/ggshrzpzsyb/index.htm. Po kliknięciu w odnośnik do jakiegokolwiek państwa zostaniemy przekierowani na stronę internetową, gdzie będzie można pobrać wzór wniosku o certyfikat zdrowia, które przedsiębiorstwo musi uzyskać w celu uzyskania zgody na eksport swoich produktów do Chin. Wzory stosownych dokumentów są przygotowane w języku chińskim oraz angielskim, zdarzają się jednak dokumenty trzyjęzyczne, np. w przypadku Polski, co ułatwia wypełnienie formalności. Wniosek składa się do urzędu odpowiedzialnego za inspekcję weterynaryjną zlokalizowanego się na terenie państwa, w którym  znajduje się zakład produkcyjny przedsiębiorstwa. Formularze są następnie przesłane do CNCA, który zatwierdza dany zakład produkcyjny lub zleca dodatkową kontrolę, która kończy się uzyskaniem raportu z ewentualnymi uwagami odnoszącymi się do funkcjonowania zakładu.

Po uzyskaniu certyfikatu zdrowia należy zarejestrować przedsiębiorstwo na stronie systemu rejestracji importerów i eksporterów importowanej żywności: http://ire.eciq.cn/. Formularz jest dwujęzyczny (j. chiński oraz j. angielski) i wypełnia się go online. System internetowy zaleca, aby przeprowadzić ten proces za pomocą przeglądarki internetowej Internet Explorer w wersji 6, 7, 8, 9 lub 10 i 11 w trybie kompatybilności, jednak możliwe jest to również za pomocą nowocześniejszego oprogramowania dostarczonego przez inne firmy. W pierwszej kolejności należy wybrać opcję „login” przy zakładce Information Recording System for Manufacturer Overseas, a następnie „Initial registration”. Zostaniemy przeniesieni do formularza rejestracyjnego. Ważne – nie wszystkie pola muszą zostać wypełnione (m.in. nie trzeba podać chińskojęzycznej nazwy przedsiębiorstwa), jednak należy wykonać to starannie i poprawnie w celu zarejestrowania się. Warto w tym przypadku zwrócić szczególną uwagę na dwie kwestie – wybór państwa/regionu oraz kontaktowy adres email. Aby poprawnie wybrać państwo, z którego pochodzi producent, należy kliknąć na niebieski znak zapytania znajdujący się po prawej stronie od okienka do wpisywania informacji, następnie w rozwinąć listę „Europa” oraz „Europe Union”, a na końcu wybrać dane państwo poprzez zaznaczenie go przyciskiem z lewej strony. Samo kliknięcie w nazwę państwa jedynie ją podświetla, co nie jest jednoznaczne z zaznaczeniem, przez co niemożliwe jest kontynuowanie procesu rejestracji. Poprawne zaznaczenie państwa na przykładzie Polski ilustruje poniższa grafika.

Rejestracja producenta na przykładzie Polski

Źródło: http://ire.eciq.cn/

W przypadku wypełniania pola z kontaktowym adresem email należy pamiętać, że w Chinach niedostępne są usługi pocztowe Gmail oraz Hotmail. Z tego powodu lepiej unikać korzystania z tych usług. Po wypełnieniu formularza można wybrać opcję tymczasowego zapisania danych („temp save”) lub przesłać wniosek do sprawdzenia („commit”). Należy zapisać „Record number” oraz „Query number” – są to dane niezbędne do późniejszego logowania się do systemu.

Na stronie chińskiego urzędu certyfikacji i akredytacji CNCA pod adresem http://www.cnca.gov.cn/bsdt/ywzl/jkspjwscpqzc/ znajdują się listy (w j. chińskim) zakładów produkcyjnych, które uzyskały pozwolenie na eksport swoich produktów do Chin z podziałem na poszczególne kategorie produktów oraz państwa. Można również skorzystać z wyszukiwarki (również w j. chińskim), znajdującej się pod adresem http://cifer.cnca.cn/cifer/pubQuery.do. Dzięki niej możemy odnaleźć zakłady, które uzyskały licencję na eksport produktów mlecznych do Chin, za pomocą numeru aplikacji, nazwy, numeru rejestracji, typu produkcji oraz kontynentu i państwa/regionu pochodzenia. Wpisując dane należy pamiętać, że mleko w proszku dla niemowląt jest uznane za osobny typ produkcji w stosunku do produktów mlecznych. Poza informacjami, które można podać przy wyszukiwaniu, lista dopuszczonych zakładów zawiera również ich adres, a także rodzaje dopuszczonych do eksportu do Chin produktów (w j. chińskim i j. angielskim). W załączniku nr 1 „Lista polskich zakładów produkcyjnych, które uzyskały zgodę na eksport produktów mlecznych do Chin” do poradnika znajduje się przykładowa lista zatwierdzonych zakładów z Polski opracowana z pomocą tej wyszukiwarki.

Wymogi, jakie musi spełnić importer mleka i produktów mlecznych w Chinach

Rozdział trzeci skupia się na procedurach, które należy wypełnić w celu importowania produktów mlecznych do Chin od producentów, którzy już otrzymali stosowny certyfikat. Zawiera on informacje dotyczące rejestrowania spółek chińskich oraz zagranicznych jako importerów produktów mlecznych. Przedstawione zostały dwie kompletne listy dokumentów, które spółki muszą przygotować w celu importowania produktów do Chin. Pierwsza z nich jest spisem dokumentów ogólnych wymaganych przy imporcie, druga dotyczy dokumentów związanych bezpośrednio z produktami mlecznymi. Dla podmiotów dopiero zainteresowanych rozpoczęciem działalności na rynku mleczarskim opisano proces zakładania firmy importowo-eksportowej z kapitałem zagranicznym etap po etapie. Na koniec przedstawiono przykład fikcyjnej spółki, która dopiero rozpoczyna działalność importową i jest zainteresowana produktami mlecznymi z Unii Europejskiej.

Podobnie jak w przypadku producentów wyrobów mlecznych, firmy zagraniczne zajmujące się eksportem towarów do Chin powinny się zarejestrować na stronie http://ire.eciq.cn. Na stronie głównej należy wybrać opcję „Registration System for Exporters or Agents Overseas”, a następnie „Initial Registration”. Wypełniając dane w formularzu należy szczególną uwagę zwrócić na poprawność wpisywanych danych, a także kwestie związane z wyborem państwa pochodzenia oraz wpisaniem kontaktowego adresu email, które zostały opisane w rozdziale drugim. Przedsiębiorstwa chińskie, które zamierzają importować wyroby mleczarskie również powinny się zarejestrować, wybierając na stronie głównej opcję „Registration System for Importers Within Borders”.

Kolejnym etapem jest etykietowanie importowanego produktu. Władze w Chinach wprowadziły dokładne wytyczne dotyczące zawartości etykiet. Podstawowymi dokumentami, które je określają są: Ogólny standard etykietowania pakowanej żywności GB 7718-2011 (http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201106/51950/files/e84256474d1445919246b4a41a87f172.pdf) oraz Ogólny standard dla oznaczania wartości odżywczej produktów spożywczych paczkowanych GB 28050-2011 (http://www.nhfpc.gov.cn/ewebeditor/uploadfile/2013/06/20130605104041625.pdf) oraz Ogólny standard etykietowania pakowanej specjalnej dietetycznej żywności GB 13432-2103 (http://www.nhfpc.gov.cn/ewebeditor/uploadfile/2014/05/20140505140531583.pdf). Bardzo ważne jest dokładne przygotowanie etykiet, ponieważ od tego może zależeć sukces produktu na rynku chińskim.

Przykład poprawnie wykonanej chińskiej naklejki na produkcie mlecznym Ninolac

Źródło: http://www.pcbaby.com.cn/

Importowanie produktów mlecznych z Unii Europejskiej do Chin wymaga przygotowanie całej gamy różnych dokumentów. Poniżej znajduje się opracowanie przygotowane na podstawie Bazy danych dostępu do rynku (Market Access Database) utrzymywanej przez Komisję Europejską. Jest to najlepszy tego typu oficjalnie opracowany i regularnie aktualizowany informator. Należy zwrócić uwagę na to, które dokumenty przygotowujemy jako importerzy, a które musi wypełnić nasz partner z Unii Europejskiej. Nie wszystkie poniższe dokumenty są wymagana w każdym przypadku (m.in. z uwagi na wybrany środek transportu). Zalecane jest, aby przed rozpoczęciem eksportu/importu do Chin z Unii Europejskiej upewnić się czy nie nastąpiły zmiany w tym zakresie. Baza danych znajduje się pod adresem http://madb.europa.eu/. Firmy zaczynające importować produkty powinny zapoznać się za listą pierwszą oraz drugą. Przedsiębiorstwa, które wcześniej importowały inne wyroby niż produkty mleczne z Unii Europejskiej mogą od razu przejść do listy drugiej, gdzie wykazane są dokumenty specyficzne dla importu tej kategorii produktów.

Lista pierwsza – dokumenty potrzebne przy handlu pomiędzy Chinami a Unią Europejską.

1.    Manifest ładunkowy (ang. Cargo Manifest) – przygotowywany w języku angielskim lub chińskim;

2.      Przywozowa deklaracja celna (ang. Customs Import Declaration chiń, chiń. 中华人民共和国海关进口货物报关单Zhōnghuá rénmín gònghéguó hǎiguān jìnkǒu huòwù bàoguān dān) – przygotowywany przez importera w języku chińskim;

3.    Faktura handlowa (ang. Commercial Invoice, chiń. 商业发票 Shāngyè fāpiào) – przygotowana w języku angielskim lub chińskim;

4. Faktura pro forma (ang. Pro Forma Invoice, chiń. 形式发票Xíngshì fǎ piào);

5.    Wykaz opakowań (ang. Packing List, chiń. 装箱单Zhuāng xiāng dān) – wykaz transportowanego towaru potrzebny na rzecz procedury celnej;

6.    Certyfikat niepreferencyjnego pochodzenia (ang. Certificate of Non-Preferential Origin, chiń. 原产地证明Yuán chǎndì zhèngmíng) – eksporter przygotowuje na życzenie importera;

7.    Dowód preferencyjnego pochodzenia (ang. Proof of Preferential Origin, chiń. 优惠原产地证明Yōuhuì yuán chǎndì zhèngmíng) – przygotowywany przez eksportera, może zamienić Certyfikat niepreferencyjnego pochodzenia;

8.    Lotniczy list przewozowy (ang. Air Waybill, chiń. 航海货运单Hánghǎi huòyùn dān) – potwierdzenie wydane przez przewoźnika, zwyczajowo w j. angielskim;

9.    Kolejowy list przewozowy zgodności z COTIF oraz SMGS (ang. Rail Waybill Conforming to both COTIF and SMGS Agreements) – potwierdzenie wydane przez przewoźnika, zwyczajowo w j. angielskim,;

10. List przewozowy (inaczej: konosament) (ang. Bill of Lading, chiń. 提运单Tí yùndān) – przygotowywany przez przewoźnika morskiego, zazwyczaj w j. angielskim;

11.  Świadectwo ubezpieczenia (ang. Insurance Certificate, chiń. 货物保险单证Huòwù bǎoxiǎn dān zhèng) – przygotowywany w j. angielskim lub chińskim przez firmę ubezpieczeniową importera lub eksportera, może być zażądane przez chińskie służby celne;

12.  Rejestracja celna (ang. Customs Registration) – dokument potwierdzający, że importer oraz eksporter zarejestrowali się w Urzędzie Celnym (chiń. 中华人民共和国海关总署Zhōnghuá rénmín gònghéguó hǎiguān zǒng shǔ);

13. Zezwolenie na prowadzenie działalności (ang. Business Licence, chiń. 公司登记(备案)申请书Gōngsī dēngjì (bèi'àn) shēnqǐng shū) – dokument potwierdzający, że firma została zarejestrowana w Chinach oraz uzyskała zgodę na prowadzenie działalności, przygotowywany w języku chińskim;

14. Zezwolenie na prowadzenie działalności importowo-eksportowej (ang. Import and Export Business Licence, chiń. 进出口经营资格申请表Jìn chūkǒu jīngyíng zīgé shēnqǐng biǎo) - dokument potwierdzający, że firma uzyskała zgodę na prowadzenie działalności importowo-eksportowej, przygotowywany w języku chińskim;

15. Rejestracja w chińskim Urzędzie Celnym (ang. Registration with the Chinese Customs Authorities) – dokument przygotowywany przez służbę spedycyjną, potwierdzający jej rejestrację w chińskim Urzędzie Celnym.

Na stronie internetowej bazy można znaleźć wiele przydatnych informacji dotyczących sposobu wypełniania tych dokumentów, terminów, ich dokładnej zawartości lub istnienia sformalizowanego wzoru. Zalecane jest skorzystanie z tych informacji, zwłaszcza w przypadku rozpoczynania działalności importowo-eksportowej.

Lista druga – dokumenty wymagane przy obrocie produktami mlecznymi.

1.    Certyfikat potwierdzający rejestrację eksportera w CNCA (ang. Registration of Foreign Exporters of Dairy Products; chiń.境外乳品出口商或代理商备案申请表Jìngwài rǔpǐn chūkǒu shāng huò dàilǐ shāng bèi'àn shēnqǐng biǎo);

2.    Certyfikat potwierdzający rejestrację importera w AQSIQ (ang. Registration of Importers of Foodstuffs, chiń. 进口食品的收货人备案申请表 Jìnkǒu shípǐn de shōu huò rén bèi'àn shēnqǐng biǎo);

3.    Automatyczne zezwolenie na przywóz (ang. Automatic Import Licence, chiń. 中华人民共和国自动进口许可证申请表Zhōnghuá rénmín gònghéguó zìdòng jìnkǒu xǔkě zhèng shēnqǐng biǎo) – dokument przedstawiający informacje na użytek statystyki chińskiego Ministerstwa Handlu. Przygotowuje importer w j. chińskim;

4.    Pozwolenie na import żywych zwierząt oraz roślin poddanych kwarantannie (ang. Permit to Import Live Animals and Plants Subject to Quarantine, chiń. 中华人民共和国进境动植物检疫许可证申请表 Zhōnghuá rénmín gònghéguó jìn jìng dòng zhíwù jiǎnyì xǔkě zhèng shēnqǐng biǎo) – dokument powinien uzyskać importer w AQSIQ;

5.    Certyfikat inspekcji towarów (ang. Commodity Inspection Certificate, chiń. 入境货物报检单Rùjìng huòwù bào jiǎn dān) – o certyfikat aplikuje importer w AQSIQ;

6.    Certyfikat analizy (ang. Certificate of Analysis, chiń. 分析证书Fēnxī zhèngshū) – dokument potwierdzający, że zostały przeprowadzone odpowiednie badania w państwie eksportera; przygotowywany w j. angielskim lub chińskim;

7.    Certyfikat weterynaryjny dla produktów pochodzenia zwierzęcego (ang. Veterinary Health Certificate for Animal Products, chiń. 动物检疫证书Dòngwù jiǎnyì zhèngshū) – przygotowywany przez służby weterynaryjne państwa eksportera, może być przygotowany w każdym języku, jednak wymagane jest dodatkowe tłumaczenie na j. angielski lub chiński;

8.    Certyfikat eksportu wyrobów spożywczych (ang. Export Certificate for Foodstuffs) – przygotowywany przez odpowiednie urzędy w państwie eksportera w j. angielskim lub chińskim, poświadcza zgodność produktu z normami wprowadzonymi przez AQSIQ.

Uwaga! Automatyczne zezwolenie na przywóz (numer 3) jest wymagane tylko i wyłącznie w przypadku mleka i śmietany, skoncentrowanych lub zawierających dodatkowy cukier lub inne substancje słodzące.

W przypadku importowania produktów mlecznych skierowanych do niemowląt wymagana jest rejestracja w Chińskiej Administracji Żywności i Leków (chiń. 国家食品药品监督管理总局 Guójiā shípǐn yàopǐn jiāndū guǎnlǐ zǒngjú, w skrócie CFDA). Od 1 października 2016 roku tę kwestię reguluje zarządzenie CFDA nr 26, dostępne pod adresem http://www.sfda.gov.cn/WS01/CL0053/155260.html.

Przykładowy list przewozowy

Źródło: http://jckspaqj.aqsiq.gov.cn/zcfg/gnflfg/200808/t20080827_86916.htm

 

Przykładowy konosament

 

Źródło: http://club.qingdaonews.com/showAnnounce_1235_41162_1_0.htm

Kooperując gospodarczo z zagranicznymi producentami i eksporterami warto zaprosić ich do współpracy kapitałowej na terenie Chin. Gwarantuje to zabezpieczenie dostaw, większą aktywizację partnera z Unii Europejskiej oraz wzmacnia wzajemne zaufanie, które jest podstawą każdego długotrwałego biznesu.  Poniżej prezentujemy procedurę, którą muszą przejść spółki z udziałem zagranicznego kapitału w celu rozpoczęcia działalności na terenie Chin. W sytuacji, gdy nasz partner nie zdecyduje się na założenie wspólnej spółki, możemy zarejestrować ją samodzielnie. Procedura jest bardzo podobna, nie wymaga jednak realizowania etapu drugiego.

  1. W celu rozpoczęcia działalności importowo-eksportowej w Chinach przez przedsiębiorstwa zagraniczne niezbędne jest przejście procedury rejestracyjnej nowej spółki, która otrzyma odpowiednią licencję. Pierwszym etapem jest zgłoszenie nazwy w lokalnym Biurze Przemysłu i Handlu (chiń. 国家工商行政管理总局 Guójiā gōngshāng háng zhèng guǎnlǐ zǒngjú).
  2. W drugim etapie należy zgłosić się do Biura Inwestycji Zagranicznych działającego przy lokalnym oddziale Ministerstwa Handlu w celu uzyskania zgody na założenie spółki z zagranicznych kapitałem. Procedura ta dotyczy spółek Joint-Venture (chiń. 合资企业 Hézī qǐ), spółek partnerskich (chiń. 合作企业 Hézuò qìyè) oraz spółek o całkowitym kapitale zagranicznym (chiń.外商独资企业 Wàishāng dúzī​​qǐ).
  3. Trzecim etapem jest założenie wstępnego konta bankowego oraz zdeponowanie na nim kapitału zakładowego.
  4. Czwartym etapem jest uzyskanie certyfikatu od firmy audytowej, która potwierdzi, że nasze przedsiębiorstwo posiada wystarczającą ilość kapitału do rozpoczęcia działalności.
  5. W piątym etapie ponownie należy wystąpić do Biura Bezpieczeństwa Publicznego w celu wyrobienia firmowej pieczęci.
  6. W szóstym etapie należy wystąpić do Biura Nadzoru Jakości i Technologii w celu uzyskania certyfikatu organizacyjnego.
  7. W siódmym etapie rejestrujemy firmę w lokalnym oddziale Biura Statystycznego.
  8. W ósmym etapie rejestrujemy firmę w lokalnym oddziale administracji podatkowej.
  9. W dziewiątym należy otworzyć konto bankowe firmy i przelać na nie środki z wstępnego konta bankowego.
  10. Dziesiąty etap to uzyskanie zgody na drukowanie faktur.
  11. W jedenastym etapie należy zgłosić przedsiębiorstwo w Państwowej Administracji Wymiany Zagranicznej (chiń. 国家外汇管理局 Guójiā wàihuì guǎnlǐ). W przypadku częstych transferów finansowych pomiędzy chińskim i zagranicznym kontem bankowym warto równocześnie zgłosić zagraniczne konto bankowe.
  12. W dwunastym etapie wymagane jest zgłoszenie rejestracji w Biurze Handlu Zagranicznego lokalnego oddziału Ministerstwa Handlu.
  13. W trzynastym etapie należy zgłosić działalność w lokalnym Urzędzie Celnym.
  14. W czternastym etapie należy zarejestrować przedsiębiorstwo w Biurze Kwarantanny i Inspekcji Importu oraz Eksportu. Przed zgłoszeniem wniosku należy przejść rejestrację w systemie internetowym znajdującym się pod adresem: http://ra.eciq.cn/NetagentWeb/login.jsp.
  15. W piętnastym etapie należy zarejestrować się w E-Port, chińskim systemie do zarządzania procesami z zakresu handlu zagranicznego, który pozwala na udostępnianie wymaganych danych odpowiednim organom państwa. Dokumenty należy złożyć w lokalnym oddziale E-portu, procedurę szczegółowo objaśnia strona internetowa pekińskiego E-portu (http://www.bjeport.gov.cn/card/card.aspx).

Więcej informacji odnośnie procedury zakładania spółki nasz partner może uzyskać na stronie internetowej chińskiego dziennika “Global Times” pod adresem http://onestop.globaltimes.cn/how-can-i-open-up-my-own-import-and-export-company-in-china/.

Przy zakładaniu spółki w Chinach warto wziąć pod uwagę możliwość skorzystania z usług Pilotażowych Stref Ekonomicznych. Są to miejsca specjalnie przeznaczone pod zagraniczne inwestycje, które dodatkowo zapewniają kompleksową pomoc przy zakładaniu spółek oraz ich prowadzeniu. Do tej pory decyzją Rady Państwa otworzono takie strefy w Szanghaju (w 2013 roku) oraz w Tianjinie, Fujian i Guandongu (2015). Poniżej znajduje się zestawienie stron internetowych poszczególnych stref.

Pilotażowa Strefa Ekonomiczna w Szanghaju

http://www.shftz.gov.cn/

Pilotażowa Strefa Ekonomiczna w Tianjinie

http://www.china-tjftz.gov.cn/

Pilotażowa Strefa Ekonomiczna w Fujian

http://www.china-fjftz.gov.cn/

Pilotażowa Strefa Ekonomiczna w Guandongu

http://www.china-gdftz.gov.cn/

Założoną na terenie Chińskiej Republiki Ludowej spółkę również należy zarejestrować na stronie http://ire.eciq.cn, tym razem wybierając opcję “Registration System for Importers Within Borders”.

Fikcyjna firma 上海真好吃 (Shanghai ZhenHaoChi), do tej pory tylko i wyłącznie handlująca żywnością na rynku chińskim, zamierza rozszerzyć swoją działalność i rozpocząć import produktów mlecznych z Unii Europejskiej. W tym celu znajduje partnera europejskiego - zakład mleczarski, który musi uzyskać certyfikat producenta na rynek chiński. Partner z Europy zgłasza wniosek do urzędu weterynaryjnego swojego państwa o status producenta na rynek chiński. Jeżeli spełnia wszystkie normy (wymienione w rozdziale drugim) uzyskuje  możliwość uzyskania takiego certyfikatu, a następnie musi się zarejestrować w internetowym systemie. Następnie obaj partnerzy zakładają spółkę na terenie Chin, zgodnie z procedurą przedstawioną w rozdziale trzecim (spółkę rejestrują także w systemie internetowym). Jeżeli spółka FreshFoodChina wcześniej prowadziłaby działalność importową to wystarczyłoby uzyskanie dokumentów związanej z obrotem wyrobami mlecznymi, wymienionych na drugiej liście w rozdziale trzecim. Kolejny etap to przygotowanie odpowiednich etykiet, bez których produkt nie zostanie dopuszczony na rynek chiński. Ostatnim etapem jest przewiezienie towaru do Chin oraz poddanie go procedurze celnej.

Nawiązanie relacji handlowej z dostawcą mleka i produktów mlecznych z Europy

Nawiązanie kontaktu z nowym partnerem biznesowym z Europy nie jest łatwe, wymaga czasu i wiele cierpliwości, ale raz zbudowana dobra relacja może procentować  przez wiele lat. Celem tego rozdziału jest wskazanie właściwego sposobu wyszukiwania i komunikacji partnerów z Chin z partnerami z Europy.

Dostawców mleka i produktów mlecznych już zarejestrowanych w Chinach można z łatwością wyszukać w internecie posługując się linkiem: http://www.cnca.gov.cn/bsdt/ywzl/jkspjwscpqzc/. Znajdują się tam listy (w j. chińskim) zakładów produkcyjnych, które uzyskały pozwolenie na eksport swoich produktów do Chin z podziałem na poszczególne kategorie produktów oraz państwa. Jeżeli poszukiwany jest nowy partner lub firma, która nie jest jeszcze zarejestrowana w Chinach, najpewniejszym sposobem na nawiązanie relacji jest kontakt z ambasadą, konsulatem lub inną instytucją rządową mającą swoją placówkę w Chinach. Firmy rekomendowane przez placówki rządowe są zazwyczaj monitorowane i sprawdzane pod kątem zadłużenia i uczciwych praktyk biznesowych. Lista placówek na terenie Chin podana jest na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych większości z państw członkowskich Unii Europejskiej. Dla przykładu Ministerstwo Spraw Zagranicznych Polski udostępnia na swojej stronie wyszukiwarkę wszystkich placówek rządowych znajdujących się poza granicami Polski: http://www.msz.gov.pl/en/travel_to_poland/polands_missions_abroad/polish_missions_abroad.

Alternatywą dla zgłoszenia się po pomoc do lokalnego rządu lub wyszukania firmy znajdującej się na liście firm zarejestrowanych jest przeprowadzenie samodzielnego poszukiwania w internecie. Istnieje wiele stron z poradami i bezpośrednimi kontaktami do przedsiębiorców. Większość stron posiada własny system weryfikacji zarówno kupujących jak i sprzedających, ale nie gwarantuje on pełnego bezpieczeństwa a wiele firm rejestrujących się na tego typu stronach może być nieuczciwych. Samodzielne poszukiwanie dostawców w internecie nie jest rekomendowanym sposobem na nawiązanie relacji handlowej, z uwagi na brak gwarancji bezpieczeństwa takiej procedury.

Świat się staje coraz mniejszy a kraje i kultury się do siebie zbliżają. Mimo obecnej bardzo dużej wymiany handlowej pomiędzy Europą a Chinami, istnieje wiele  różnic utrudniających nawiązanie kontaktu i prowadzenie relacji biznesowych. Kultura w biznesie zarówno w Europie jak i w Chinach wywodzi się z tradycji i historii. Europa i Chiny przez wieki były od siebie oddzielone a ich  społeczeństwa rozwijały się przez całe wieki praktycznie całkiem osobno.

Źródła kultury europejskiej wywodzą się z Bliskiego Wschodu i południowych wybrzeży Europy. Ogromny wpływ na kulturę europejską wywarła kultura starożytnych Greków, Rzymian i religia chrześcijańska. Wiele zachowań  dzisiejszych Europejczyków powszechnie uzasadnionych kulturowo ma swoje źródła w Biblii lub antycznej mitologii. W kulturze europejskiej bardzo duży nacisk kładziony  jest na rozwój i odpowiedzialność jednostki jako części społeczeństwa. W Europie bardzo wysoko ceniony jest indywidualizm i powszechnie uważa się, że jednostka może mieć duży wpływ na kształt i rozwój świat.

Najważniejsze źródła kultury chińskiej i chińskiej filozofii to konfucjanizm i taoizm.

Konfucjanizm to ruch filozoficzny zapoczątkowany przez Konfucjusza ponad 500 lat przed narodzinami Chrystusa. Głosił on, że przestrzeganie obowiązków moralnych (na wzór stosunków rodzinnych pomiędzy dziećmi a rodzicami, żoną i mężem, młodszymi i starszymi braćmi oraz stosunków między przyjaciółmi) jest podstawą porządku państwa (wzorem dla stosunków pomiędzy ministrami a władcą, urzędnikami a ministrami oraz poddanymi a urzędnikami). Rozwijał on też teorię obrzędów (obyczajności) i kultury jako źródła kształtowania cnót, zwłaszcza człowieczeństwa oraz prawości i sprawiedliwości.

Taoizm jako ruch filozoficzny powstał nieco później niż konfucjanizm i ujmował on ludzkie życie jako włączone w drogę natury, którą należy odnaleźć i podporządkowując jej własne życie oraz zaprzestać działań z nią sprzecznych.

Bardzo wiele zachowań współczesnych chińczyków ma swoje źródła w powyższych dwóch najważniejszych ruchach filozoficznych, gdzie jednostka postrzegana jest jako element większej struktury społecznej.

Nawiązując kontakt z partnerem europejskim należy pamiętać o różnicach kulturowych i nie popełnić błędów wynikających z innych przyzwyczajeń panujących na obu kontynentach.

Wysłanie zapytania o ofertę i pierwszy kontakt z firmą z Europy powinien odbyć się za pomocą email’a i telefonu. Powszechnie stosowaną praktyką w biznesie jest wysyłanie wiadomości mailowych i telefoniczne potwierdzenie otrzymania wiadomości. W mailu należy wytłumaczyć w bardzo dużym skrócie w jakim celu piszemy, przedstawić się, napisać jaką firmę reprezentujemy, czym jesteśmy zainteresowani i w jakich konkretnie ilościach. Wypada także podać konkretne przewidywane terminy oczekiwanej realizacji zamówienia. W celu potwierdzenia otrzymania email’a przez adresata należy zadzwonić na stacjonarny telefon firmowy i potwierdzić swoje zainteresowanie produktami podczas rozmowy. W całej Europie nie jest powszechne używanie komunikatorów typu QQ lub WeChat. Firmy nieposiadające doświadczenia w pracy z Chinami zazwyczaj preferują komunikację mailową. Co więcej, każde ustalenie z komunikatora internetowego lub telefoniczne powinno zostać udokumentowane i potwierdzone mailem.

W każdej większej firmie w Europie znajduje się dział eksportu zajmujący się komunikacją z zagranicznymi kontrahentami. Pracują tam zazwyczaj osoby doskonale wykształcone i mówiące bardzo dobrze po angielsku. Po udanym nawiązaniu komunikacji każdy potencjalny kupiec kierowany jest właśnie do działu eksportu. W tym przypadku bardzo ważna jest precyzyjna komunikacja. Firmy europejskie oczekują od kupującego zawsze takiego samego stanowiska nieulegającego częstym zmianom.

Podpisanie jakiegokolwiek dokumentu jest widziane z punktu widzenia firmy europejskiej jako zamknięcie procesu negocjacji i równoznaczne jest ze zleceniem płatności. Podpisując umowę należy zawsze pamiętać, że firma europejska będzie oczekiwała od partnera chińskiego spełnienia każdego warunku umowy w wyznaczonych terminach.

Bardzo dużym utrudnieniem w komunikacji pomiędzy kontrahentami z Chin i Europy jest inna strefa czasowa. Czas europejski jest przesunięty o 6-8 godzin do tyłu w stosunku do czasu chińskiego. Należy o tym pamiętać szczególnie, jeżeli dzwoni się na prywatny telefon komórkowy. Europejczycy bardzo cenią sobie podział czasu na pracę i czas wolny. W tygodniu pracuje się od poniedziałku do piątku przez 7 (we Francji) lub 8 godzin dziennie. Każda dodatkowa godzina pracy ponad ustalone 8 godzin musi być dodatkowo opłacana przez pracodawcę, a Europejczycy zostają dłużej w pracy tylko w bardzo wyjątkowych sytuacjach. Po skończeniu pracy normalną praktyką jest nieodpowiadanie na maila i nieodbieranie telefonu. Nie należy dzwonić lub pisać do Europejczyków w sobotę i niedzielę. Oba dni w całej Europie są wolne od pracy, a w wielu krajach praca w niedzielę jest wręcz zakazana. Często spotykanym problemem jest uznawanie przez chińskiego kontrahenta krótkiego czasu pracy Europejczyków za obrazę i lekceważenie.

W Europie w każdym kraju od początku pracy każdemu pracownikowi przysługuje urlop. Pracownik, za zgodą pracodawcy, może wybrać sobie czas, w którym przez okres od 2 do 3 tygodni nie będzie przychodził do pracy. Pracownik będący na urlopie nie ma zazwyczaj dostępu ani do maila, ani do telefonu. Nie należy traktować pójścia osoby kontaktowej w firmie na urlop jak lekceważenie klienta. Czas urlopu zazwyczaj ustalany jest z dużym wyprzedzeniem, a obowiązki pracownika na urlopie przekazywane są tymczasowo innej osobie.

W komunikacji z firmami z Europy należy wziąć pod uwagę dni wolne od pracy i święta narodowe.
W każdym kraju lista świąt i dni wolnych od pracy jest inna i nie pokrywa się ze świętami chińskimi. Tak samo jak w Chinach, podczas świąt narodowych, nikt w całym kraju nie pracuje, a całe operacje związane z eksportem zostają zatrzymane. Pełna lista dni wolnych od pracy z podziałem na kraje znajduje się na stronie: http://publicholidays.eu/. Dla przykładu w Polsce dni wolne od pracy na 2017 rok układają się następująco:

1 stycznia - Nowy Rok

6 stycznia - Trzech Króli

16 kwietnia – Wielkanoc

17 kwietnia - Poniedziałek Wielkanocny

1 maja - Święto Państwowe (Święto Pracy)

3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja (Święto Konstytucji)

15 czerwca - Boże Ciało

15 sierpnia - Wniebowzięcie NMP

1 listopada - Wszystkich Świętych

11 listopada - Święto Niepodległości

25 grudnia - Boże Narodzenie

26 grudnia - Drugi Dzień świąt Bożego Narodzenia

Podczas komunikacji z firmami z Europy należy pamiętać o tym, że w samej Europie istnieje bardzo dużo różnic kulturowych i nie można jednego modelu komunikacji używać do prowadzenia biznesu z firmami z różnych regionów Europy. Poprzez swoje odmienne pochodzenie i różnice kulturowe komunikacja z firmami ze wschodu Europy, zachodu, południa lub północy może bardzo się różnić.

Dla przykładu można porównać czas pracy w Europie. W Chinach bardzo ważnym elementem dnia pracy jest przerwa na lunch. W większości firm, pracownikom przysługuje około godzinny lunch między południem a godziną trzecią po południu. W Polsce, kraju położonym na wschodzie Unii Europejskiej, najważniejszym posiłkiem w ciągu dnia jest śniadanie, a obiad spożywa się zaraz po pracy, choć, np. w dużych firmach/korporacjach praktyką jest półgodzinna przerwa na lunch w ciągu pracy, na ogół około południa. Dla porównania we Włoszech, czyli w Europie Południowej, lunch jest jednym z ważniejszych posiłków w ciągu dnia. Włosi potrafią na godzinę lub dwie wyłączyć telefony i poświęcić się relaksowi przy posiłku i kieliszku wina. Później wracają do pracy i są dostępni do wieczora.

Innym przykładem różnic kulturowych mających wpływ na komunikację w biznesie może być podejście do planowania czasu i terminów. Dla przykładu w Niemczech, czyli Europie Środkowej, przyjście na spotkanie na czas jest traktowane jako okazanie respektu partnerowi biznesowemu. Dobrze widziane jest wręcz zjawienie się na spotkaniu kilka minut przed czasem. Nieuzasadnione spóźnienie się na spotkanie jest za to obrazą i okazaniem braku szacunku dla niemieckiego partnera biznesowego. Osoba spóźniona powinna wielokrotnie przeprosić i uzasadnić swoje spóźnienie. W krajach położonych na południu Europy podejście do czasu jest znacznie bardziej elastyczne. Umawiając się na spotkanie we Włoszech należy wziąć pod uwagę, że normalną praktyką jest przyjście kilka minut po czasie, a jeżeli jest się zaproszonym do kogoś do domu na posiłek, to przyjście na czas jest wręcz niegrzeczne.

Nie istnieje uniwersalne podejście do biznesu w Europie, a każdy kraj różni się od siebie. Wskazane jest zapytanie wprost przyszłego kontrahenta o zwyczaje panujące w danym kraju. Pozwoli to na uniknięcie  wielu nieporozumień.

Istnieje kilka różnic w zachowaniu pomiędzy Europą i Chinami, o których należy pamiętać szczególnie podczas spotkań. Pierwsze spotkanie służy zrobieniu dobrego wrażenia i może mieć wpływ na całą przyszłą współpracę.

Pierwszym elementem każdego spotkania jest przywitanie i przedstawienie się. W Chinach ogólnie przyjętym sposobem na przywitanie się jest delikatny ukłon i wymiana spojrzeń. W Europie przywitanie się jest znacznie bardziej skomplikowane i ważniejsze dla wywarcia dobrego wrażenia. Powszechnie przyjętą formą jest uścisk dłoni. Należy zrobić to energicznie, wyciągając do każdej z osób uczestniczących w spotkaniu dłoń, zaczynając od kobiet. Następnie należy lekko uścisnąć dłoń każdej osoby patrząc jej prosto w oczy. Na południu Europy, na przykład w Hiszpanii, podczas przywitania, należy przed uściśnięciem dłoni mężczyznom pocałować każdą kobietę w prawy policzek. Pocałunek w policzek stosowany jest zarówno podczas spotkań mężczyzn z kobietami jak i kobiet z kobietami. W krajach Europy Środkowej i Wschodniej, na przykład w Polsce, podczas spotkań starszych mężczyzn z młodszymi kobietami wciąż jeszcze (choć wychodzi to z mody) stosowanym sposobem na okazanie szacunku jest pocałunek w dłoń.

Drugim elementem każdego spotkania jest wymiana wizytówek. W Chinach wskazaną formą wymiany jest wzięcie własnej wizytówki w palce obu dłoni, głęboki ukłon i wręczenie wizytówki. Przyjęcie wizytówki powinno wyglądać bardzo podobnie, a towarzyszy mu długie i bardzo uważne przeczytanie wszystkich informacji z wizytówki z każdej strony. W Europie moment przekazania wizytówki nie jest tak bardzo ważny. Zazwyczaj przekazuje się wizytówką jedną ręką lub kładzie się wizytówkę na stole przed rozmówcą. Nie należy traktować zlekceważenia rytuału przekazania wizytówki jako obrazy.

W Chinach, wiele spotkań odbywa się przy posiłku. Wskazane jest zaproszenie kontrahenta na obiad a negocjacji nie powinno prowadzić się z pustym żołądkiem. W Europie spotkania przy posiłku są również bardzo popularne, ale nie zawsze konieczne. W wielu firmach całe spotkanie i negocjacje mogą odbyć się przy kawie lub herbacie,  ciastkach albo przy szklance wody.

Chińczycy, szczególnie podczas pierwszych spotkań, unikają bardzo bezpośrednich wypowiedzi. Jeżeli nawet chcą kogoś skrytykować lub wyrazić swoje niezadowolenie, robią to w taki sposób, aby rozmówca ani na moment nie poczuł się urażony i żeby mógł bez naruszenia swojej reputacji, wyjść z trudnej sytuacji. Europejczycy przywiązują znacznie większą wagę do bardzo klarownego i bezpośredniego komunikowania swojego stanowiska. Może być to odebrane przez stronę chińską za obrazę i prowadzić do utrudnień w prowadzeniu rozmów.

Podczas składania zamówienia należy upewnić się, że wszystkie założenia i ustalenia są zapisane na papierze i podpisane przez obie strony. W Europie znacznie większe znaczenie ma umowa, która została podpisana i opieczętowana, niż dane słowo. Umowa lub podpisane zamówienie jest dokumentem wiążącym. Jeżeli umowa i zamówienie są podpisane to niewywiązanie się z zobowiązań lub wycofanie się z pierwotnej formy zamówienia, bez wcześniejszego porozumienia stron, jest traktowane jako zerwanie relacji handlowej.

Podpisany dokument lub złożone zamówienie nie powinny ulegać zmianom. W Europie bardzo źle widziane jest renegocjowanie zamówienia już po jego złożeniu. Podpisując dokument należy zawsze sprawdzić i upewnić się, że każda ze stron w pełni się z nim zgadza.

Płatność i logistyka

W handlu pomiędzy Chinami i Europą bardzo ważna jest precyzyjna komunikacja i wzajemne zaufanie. Istnieje bardzo wiele gotowych rozwiązań zabezpieczających obie strony transakcji podczas przekazywania środków pieniężnych i organizacji transportu. W poniższym rozdziale zostają przybliżone najpopularniejsze metody płatności i rozwiązania logistyczne.

W przypadku handlu z Chinami mamy do wyboru kilka form rozliczenia kontraktu handlowego. Należą do nich dwa typy: uwarunkowane (kiedy występuje określony warunek, np. złożenie odpowiednich dokumentów reprezentujących towar lub ogólnie wywiązanie się z obowiązków nałożonych na sprzedającego) i nieuwarunkowane (kiedy beneficjent nie musi spełniać żadnego dodatkowego warunku by otrzymać należność za towar).

Do najpopularniejszych uwarunkowanych środków płatniczych należy akredytywa, czyli tzw. Letter of Credit (L/C). Jest to pisemne zobowiązanie banku do dostarczenia pieniędzy firmie, w momencie kiedy zostaną mu dostarczone wszystkie niezbędne do realizacji zamówienia dokumenty. Akredytywa daje importerowi duże poczucie bezpieczeństwa, ponieważ pieniądze nie zostaną zwolnione, dopóki kontrahent nie wywiąże się z określonych wcześniej zobowiązań. Zaleca się tę metodę głównie w przypadku bardzo dużych zamówień (powyżej 30 tys. USD), ponieważ jest ona relatywnie kosztowna i skomplikowana.

Inna uwarunkowaną metodą płatności jest inkaso dokumentowe, tzw.  Documentary Collection. W tym przypadku również pośredniczy bank, natomiast jego rola polega na wydaniu kupującemu uzgodnionych w kontrakcie dokumentów. Wydanie może nastąpić dopiero po zainkasowaniu należności wskazanej w zleceniu inkasowym (w praktyce jest to suma podana w kontrakcie handlowym). Inkaso dokumentowe bardzo dobrze sprawdza się, kiedy partnerzy handlowi dobrze się znają i mają do siebie wzajemne zaufanie. Główną korzyścią tego typu transakcji jest bezpieczeństwo oraz dłuższy czas na przekazanie pieniędzy. Inkaso wymaga też mniej czasochłonnych działań, które związane są z otwarciem akredytywy.

Zdecydowanie najprostszą, aczkolwiek niekoniecznie bezpieczną formą płatności jest nieuwarunkowane polecenie wypłaty, czyli przelew – po angielsku tzw. Telegraphic Transfer (T/T). By dokonać takiej transakcji, wykonuje się przelew za pośrednictwem banku (drogą internetową, bądź bezpośrednio w placówce). Każda placówka nalicza własną prowizję od wielkości transferu, a także pobiera stałą opłatę, która w sumie wynosi, mniej więcej od 90 do 500 CNY. Co więcej, kiedy wysyłamy pieniądze w yuanach (CNY), bank pobierze też dodatkową prowizję od wymiany waluty. W sumie koszty przelewu wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset yuanów. Z reguły pieniądze trafiają na konto docelowe w ciągu 5 dni roboczych. Na rynku dostępne są również oferty, które pozwalają na skrócenie tego czasu do 2 dni roboczych. By zrealizować transfer konieczny będzie kod SWIFT, który identyfikuje bank.

W celu zwiększenia bezpieczeństwa tego typu płatności musimy być bardzo uważni. Aby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji warto zwrócić uwagę na to, do kogo należy konto (czy jest to konto firmowe, czy prywatne). Warto również upewnić się, że wszystkie dane odbiorcy się zgadzają, ponieważ w momencie, kiedy kontrahent nie wywiąże się ze swojej części umowy łatwiej będzie go zlokalizować.

Najmniej bezpieczną, aczkolwiek nadal bardzo popularną formą dokonywania płatności są przelewy za pośrednictwem Western Union. Niestety, taka forma nie daje nam żadnej kontroli nad tym, gdzie pieniądze się znajdują. Procedura takiego przelewu jest bardzo prosta. Wpłaty pieniędzy można dokonać w każdej placówce oznaczonej znakiem Western Union. Klient dostaje tzw. Numer Kontrolny Przekazu Pieniężnego (MTCN), który należy później przekazać jednostce odpowiedzialnej za odbiór przelewu. Kontrahent może odebrać przekaz w dowolnej placówce po okazaniu MTCN. Taka forma przekazu pieniężnego nie daje nam żadnej formy ubezpieczenia. Kontrahent po odbiorze pieniędzy może zniknąć, a Western Union nie weźmie żadnej odpowiedzialności za stracone pieniądze. Tego rodzaju przelewy zdecydowanie poleca się tylko w przypadku małych transakcji.

Incoterms są to inaczej zwane Międzynarodowe Reguły Handlu. Należą one do spisu reguł określających odpowiedzialność za dostarczenie towaru od sprzedawcy do kupującego. Pozwalają one na zmniejszenie ryzyka związanego z odmiennymi praktykami handlowymi oraz uniknięcie niejednoznacznej interpretacji zasad kierującymi międzynarodowymi wymianami.

Incoterms określają przede wszystkim obowiązki związane z kosztami i kondycją transportowanego towaru, za które odpowiedzialna będzie jedna bądź obie strony umowy. Do tych obowiązków należy również ponoszenie kosztów za wszelkiego rodzaju uszkodzenia, straty, kradzież, itp. Jest to o tyle ważne, że moment tzw. „przekazania ryzyka” staje się, de facto, momentem przeniesienia własności, czyli sprzedaży. Jest to więc moment, w którym sprzedawca przekazuje odpowiedzialność za towar kupującemu.

Reguły te stosowane są przede wszystkim przy obrocie dobrami materialnymi. Należy pamiętać, że ich stosowanie jest fakultatywne i może być modyfikowane. Wiążą one tylko eksportera i importera, nie obejmując ani spedytorów, ani przedsiębiorstw transportowych. Nie obejmują również takich obszarów jak warunki płatności i przejścia prawa własności. Co więcej, normy prawa rządzącego daną umową mają zawsze pierwszeństwo.

Obecny system Incoterms 2010 obejmuje jedenaście głównych zasad podzielonych na 4 grupy (C, D, E i F), które najlepiej można podzielić według formy transportu:

 

  • Transport morski i śródlądowy:
    • FAS (Free alongside Ship), pol. „Franco od burty statku”
      Termin ten ustanawia, że odpowiedzialność sprzedającego za transport i ryzyko kończą się w momencie, kiedy towar zostanie dostarczony do burty statku w oznaczonym porcie nadania, ale bez załadunku towarów na statek. Od tego momentu wszystkie koszty, jak i ryzyko związane z towarem zostaje przeniesione na kupującego.
    • FOB (Free on Board), pol. „Franco statek”
      Sprzedający ponosi koszty transportu, załadunku oraz ubezpieczenia do momentu przekroczenia burty statku przez towar. Towar uważa się za dostarczony w momencie załadunku przez przewoźnika, za co też odpowiedzialny jest sprzedający.  Po załadunku następuje przeniesienie ryzyka uszkodzenia lub utraty towaru na kupującego.
    • CFR (Cost and Freight), pol. „Koszt i fracht”
      W tym przypadku już od momentu załadunku na statek w porcie nadania sprzedający nie ponosi kosztów ubezpieczenia towarów. Ubezpieczenie należy do obowiązków kupującego. Dostawa zostaje więc uznana za zrealizowaną, kiedy towar jest załadowany na statek przewoźnika ustalonego przez sprzedającego.
    • CIF (Cost, Insurance and Freight), pol. „Koszt, ubezpieczenie i fracht”
      W przeciwieństwie do CFR sprzedający jest odpowiedzialny także za zawarcie umowy i opłacenie kosztu ubezpieczenia towaru. Jednak według Incoterms 2010 sprzedający jest jedynie zobowiązany do zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej tylko w podstawowym zakresie.
  • Pozostałe formy transportu:
    • EXW (Ex Works … ), pol. „Od zakładu …”
      Termin ten określa najmniejszą odpowiedzialność, a zatem też zaangażowanie ze strony sprzedającego. Dostawa zostaje uznana za dokonaną w momencie postawienia towarów do dyspozycji kupującego w oznaczonym miejscu, bez zobligowania do dalszych czynności ze strony sprzedającego.
    • FCA (Free Carrier…), pol. „Franco przewoźnik…”
      W tym przypadku to sprzedający ponosi koszty transportu, załadunku, a także ubezpieczenia do momentu przekazania towarów w wyznaczonym miejscu pierwszemu przewoźnikowi, zatrudnionemu przez kupującego. Towar uważa się za dostarczony w momencie załadunku przez przewoźnika. Wtedy też następuje przeniesienie ryzyka na kupującego.
    • CPT (Carriage Paid to: ), pol. “Przewóz opłacony do…”
      W tym przypadku już od momentu załadunku na statek w porcie nadania sprzedający nie ponosi kosztów ubezpieczenia towarów. Ubezpieczenie należy do obowiązków kupującego. Dostawa więc zostaje uznana za zrealizowaną, kiedy towar jest załadowany na statek przewoźnika wynajętego przez sprzedającego. Ryzyko również przenoszone jest na kupującego w momencie przekazania towaru przez sprzedawcę przewoźnikowi.
    • CIP (Carriage and Insurance paid to), pol. “Przewóz i ubezpieczenie opłacone do…”
      W przeciwieństwie do CFR sprzedający jest odpowiedzialny także za zawarcie umowy i opłacenie kosztu ubezpieczenia towaru. Jednak według Incoterms 2000 sprzedający jest jedynie zobowiązany do zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej tylko w podstawowym zakresie.  Ryzyko przenoszone jest na kupującego w momencie przekazania towaru przez sprzedawcę przewoźnikowi.
    • DAT (Delivered at Terminal), pol. „Dostarczone do terminalu”
      W tym przypadku sprzedający odpowiada za dostarczenie towaru do określonego terminalu, a także jego rozładunek. Następnie ma on być pozostawiony do dyspozycji kupującego w określonym terminalu, w wyznaczonym porcie lub miejscu przeznaczenia. Ryzyko przenoszone jest na kupującego w momencie dostarczenia towaru do terminalu.
    • DAP (Delivered at Place), pol. „ Dostarczenie do miejsca”
      Termin ten określa obowiązek sprzedającego do dostarczenia towaru do ustalonego miejsca i pozostawienia go do dyspozycji kupującego. Jego rozładunek należy do obowiązków kupującego. Ryzyko przenoszone jest na nabywcę w momencie dostarczenia towaru do miejsca przeznaczenia.
    • DDP (Delivered Duty Paid ), pol. „Dostarczone, cło opłacone”
      Termin ten określa największą odpowiedzialność i zakres obowiązków sprzedającego. Warunki dostawy zobowiązują sprzedającego do dostarczenia towarów we wskazane miejsce (także w kraju odbiorcy), wraz z poniesieniem wszelkich kosztów i ryzyka z tym związanych, oraz odprawą celną importową.

Obowiązki według Incoterms 2010

OBOWIĄZKI

/INCOTERM

GRUPA E

GRUPA F

GRUPA C

GRUPA D

EXW

FCA

FAS

FOB

CFR

CIF

CPT

CIP

DAP

DAT

DDP

Pakowanie

S

S

S

S

S

S

S

S

S

S

S

Transport wstępny

K

S

S

S

S

S

S

S

S

S

S

Cło eksportowe

K

S

S

S

S

S

S

S

S

S

S

Załadunek do transportu głównego

K

K

K

S

S

S

S

S

S

S

S

Transport główny

K

K

K

K

S

S

S

S

S

S

S

Ubezpieczenie transportu

K

K

K

K

K

S

K

S

S

S

S

Rozładunek z transportu głównego

K

K

K

K

K

K

K

K

S

S

S

Cło importowe

K

K

K

K

K

K

K

K

K

K

S

Transport końcowy

K

K

K

K

K

K

K

K

S

K

S

Źródło: http://www.foreign-trade.com/reference/incoterms.htm

Legenda: K -Obowiązki Kupującego, S – Obowiązki Sprzedającego

Obecnie eksporterzy i importerzy mają dostęp do kilku form transportu. Przyjmuje się, że transport drogami morskimi jest najtańszy. Warto jednak pamiętać, że atrakcyjna cena oraz znaczne bezpieczeństwo związane są z relatywnie długim czasem realizacji usługi morskiej. Czas dostarczenia produktu z portu do portu w przypadku Chin zajmuje, mniej więcej, od 35 do 40 dni. Do tego należy doliczyć czas niezbędny do załadowania i rozładowania statku w kraju.  Cena za kontener 40GP może wahać się od 700CNY do 800CNY, a dla 20GP od 600CNY do 700CNY.

W przypadku transportu drogami powietrznymi mamy do czynienia z czasem wahającym się od 3 do 5 dni (port lotniczy do portu lotniczego). Cena przewozu może wynosić orientacyjnie 13-15CNY/kg. Jest on więc znacznie droższy i wykorzystywany do drobniejszych przesyłek.

Najpopularniejszymi portami wykorzystywanymi do handlu mlekiem i produktami pochodzenia zwierzęcego w Chinach są:

• Shanghai www.shciq.gov.cn/english

• Guangdong www.gdciq.gov.cn/Eng/index.aspx

• Tianjin www.tjciq.gov.cn/tjjyjyi/tblm/english/200906/t20090624_20821.html

• Beijing www.bjciq.gov.cn/ywb/Channel_1321.htm?ChannelID=1321

• Zhejiang www.ziq.gov.cn/portal/English.jsp?catalog_id=20080903000002

• Shenzhen www.szciq.gov.cn/

• Liaoning www.lnciq.gov.cn/en/

• Shandong www.sdciq.gov.cn/english/

Do obowiązków eksportera należy skompletowanie niezbędnych dokumentów. Jest to zwykle: konosament, faktura, lista załadowcza, deklaracja celna, polisa ubezpieczeniowa oraz specjalne dokumenty wymagane dla poszczególnych produktów.

W przypadku mleka i nabiału (czyli produktów z kategorii 04.01, 04.02, 04.03.10, 04.04.10, 04.05, 04.06) wymagany dodatkowo jest certyfikat pochodzenia, certyfikat sanitarny, dowód rejestracji przez CNCA. Wszelka dokumentacja powinna być dostarczona w języku angielskim, bądź chińskim. Pełna lista dokumentów dostępna jest poniżej. Niektóre z nich wymagają specjalnych formularzy szczegółowo określonych przez chińskie jednostki administracyjne.

Lista dokumentów potrzebnych do przeprowadzenia transakcji.

Dokument

Opis

Język

Formularz

Podmiot odpowiedzialny

1.

Commerical Invoice

Dokument określający szczegóły i warunki transakcji

Angielski lub chiński

Brak specjalnych wymogów

Eksporter

2.

Packing list

Dokument określający szczegóły transportu

Angielski lub chiński

Brak specjalnych wymogów

Eksporter

3.

Registration of Foreign Exporters of Foodstuffs

Dokument potwierdzający rejestrację AQSIQ

Angielski

Wymagany specjalny formularz

Eksporter

4.

Certificate of Origin

Dokument określający pochodzenie produktu

Angielski lub chiński

Wymagany specjalny formularz

Eksporter

5.

Sanitary Certificate

Dokument potwierdzający warunki sanitarne w miejscu pochodzenia produktu

Dowolny

Brak specjalnych wymogów

Eksporter

6.

Registration of Foreign Plants Producing Dairy Products

Dokument potwierdzający rejestrację przez CNCA

Angielski lub chiński

Wymagany specjalny formularz

Eksporter

7.

Bill of Lading

 

Morski list przewozowy, dokument potwierdzający odbiór określonego ładunku na statek

Angielski lub chiński

Brak specjalnych wymogów

Przewoźnik

8.

Cargo Manifest

Dokument posiadający dokładny spis ładunków znajdujących się na statku

Angielski lub chiński

Brak specjalnych wymogów

Przewoźnik

9.

Insurance Certificate

Potwierdzenie ubezpieczenia transportu

Angielski lub chiński

Brak specjalnych wymagań

Firma ubezpieczeniowa

10.

Customs Registration

Potwierdzenie rejestracji w chińskim Biurze Celnym (GAC)

Chiński

Wymagany specjalny formularz

Importer

11.

Customs Import Declaration

Deklaracja importowanych dóbr

Chiński

Wymagany specjalny dokument

Importer

12.

Automatic Import License

Dokument wymagany na potrzeby prowadzenia statystyk

Chiński

Wymagany specjalny formularz

Importer

13.

Business Licence of the Importer

Licencja na prowadzenie operacji handlowych

Chiński

Wymagany specjalny formularz

Importer

14.

Registration of Importers of Foodstuffs

Dowód rejestracji w AQSIQ

Chiński

Wymagany specjalny formularz

Importer

15.

Permit to import Quarantine Material into The People’s Republic of China

Dokument przedstawiający zgodę na importowanie produktów, które wymagają okresu kwarantanny

Chiński

Wymagany specjalny formularz

Importer

16.

Commodity Inspection Certificate

Dokument potwierdzający przeprowadzenie inspekcji produktów

Chiński

Wymagany specjalny formularz

Importer

Źródło: Go China, Importing Dairy Products into China,  http://www.gochina.gov.pl/files/?id_plik=291

Odprawa celna w Chinach i urząd kwarantanny

Celem tego rozdziału jest praktyczne przybliżenie rejestracji produktu, odprawy celnej w Chinach i rejestracji znaku towarowego. Znaczna część formalności związanych z importem mleka do Chin może zostać wykonana samodzielnie przez eksportera lub importera. Istnieją zagadnienia, które mogą zostać wykonane w prosty i tani sposób przez organizacje zewnętrzne. Rozdział ten w uporządkowany sposób obrazuje cały proces wprowadzenia nowego produktu mlecznego na rynek chiński.

Aby zagwarantować bezpieczeństwo produktów mlecznych importowanych do Chin, chińskie służby celne przeprowadzają odprawę celną tych produktów. Generalna Administracja Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej zarządza producentami, importerami i eksporterami oraz przedstawicielami handlowymi w oparciu o regulacje dotyczące administrowania importowaną i eksportowaną żywnością.

Odbiorca i nadawca importowanych produktów mlecznych może sam złożyć deklarację w urzędzie celnym lub powierzyć odprawę celną w urzędzie celnym agencji celnej. Pełna lista dokumentów wymaganych dla poszczególnych produktów mlecznych z odpowiedniki linkami do stron internetowych znajduje się w rozdziale trzecim tego poradnika.

Generalna Administracja Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny Chińskiej Republiki Ludowej rejestruje zagraniczne przedsiębiorstwa produkujące importowane produkty mleczne, rejestruje eksporterów i przedstawicieli handlowych eksportujących żywność do Chin, przeprowadza badania importowanej żywności, klasyfikuje importowaną żywność do różnych kategorii oraz wdraża zarządzanie integralnością wobec podmiotów produkujących importowaną i eksportowaną żywność.

Odprawę celną importowanych produktów mlecznych można powierzyć chińskim agencjom. Agencje celne zarejestrowane zostały przez chiński urząd celny i otrzymują one pełnomocnictwo ze strony odbiorców i nadawców importowanych/eksportowanych produktów, dokonując odprawy celnej w urzędzie celnym w ich imieniu lub we własnym imieniu oraz występując jako podmiot prawny przy odprawie celnej w Chinach. Należy zwrócić uwagę na to, że przedsiębiorstwa muszą powierzyć odprawę celną agencjom znajdującym się w mieście, gdzie dokonuje się odprawa.

Procedury odprawy celnej: Towar dociera do portu -> inspekcja -> deklaracja celna -> opodatkowanie -> inspekcja towaru przez urząd celny -> wypuszczenie towaru -> pakowanie żywności -> pobieranie lub wysyłanie próbek przez Urząd Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL -> badanie próbek i sprawdzanie chińskich etykiet -> wydanie certyfikatu sanitarnego.

Przed importowaniem produktu importer powinien zaaplikować o rejestrację celną do organu zajmującego się inspekcją i kwarantanną, znajdującego się w miejscu, gdzie zarejestrowane zostało przedsiębiorstwo. Importer powinien najpierw wypełnić i złożyć formularz zgłoszenia do rejestracji celnej dla importerów żywności w systemie administrowania importerami i eksporterami Generalnej Administracji Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL (http://ire.eciq.cn), dostarczając informacji o nazwie podmiotu odbierającego towar, jego adresie, imieniu i nazwisku osoby kontaktowej, numerze telefonu, nazwie zagranicznego producenta, jego adresie, jak również imieniu i nazwisku osoby wypełniającej formularz, jej numerze telefonu oraz promesie, biorąc odpowiedzialność za prawdziwość wszystkich tych danych. Szczegółowy opis procedury znajduje się w rozdziale trzecim tego poradnika.

Po aplikacji w systemie administracji rejestracji celnej, należy dostarczyć następujące dokumenty w formie papierowej do organu zajmującego się inspekcją i kwarantanną znajdującego się w miejscu, gdzie zarejestrowane zostało przedsiębiorstwo:

1. Prawidłowo wypełniony i kompletny formularz aplikacji o rejestrację celną dla odbiorcy towaru (załącznik 2 do zarządzenia nr 55 z 2012 r. Generalnej Administracji Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL).

2. Kopie oraz oryginały dla porównania z kopią następujących dokumentów: zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, certyfikatu kodu identyfikującego dla działalności gospodarczej, zaświadczenia tożsamości prawnej pełnomocnika, formularza rejestracyjnego podmiotu handlu zagranicznego;

3. Opis systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności w przedsiębiorstwie, w tym plany zarządzania jakością i plany awaryjne dotyczące ryzyka, obejmujące kontrolę jakości, identyfikowalność produktów oraz kwestie związane z wycofywaniem produktów, raporty ryzyka;

4. Informacje o strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa, funkcjach i obowiązkach w poszczególnych departamentach wykwalifikowanego personelu odpowiedzialnego za kwestie bezpieczeństwa, zarządzania firmą, raportach ryzyka oraz osobach kontaktowych w sytuacjach awaryjnych;

5. Kategorie żywności, które są w obrocie, miejsce składowania;

6. Informacje dotyczące zaangażowania w ciągu ostatnich dwóch lat w import żywności, przetwórstwo i sprzedaż (kategorie żywności, ilość).

Jeśli przedsiębiorstwo samo odpowiada za inspekcję, powinno dostarczyć kopię i oryginał certyfikatu  rejestracji jednostki odpowiedzialnej za inspekcję.

Po weryfikacji dokumentów rejestracyjnych i danych elektronicznych odbiorcy towaru, jednostka odpowiedzialną za inspekcję i kwarantannę wydaje numer rejestracyjny. System rejestracyjny generuje listę zarejestrowanych odbiorców towaru, która  ogłoszona zostaje na stronie internetowej Generalnej Administracji Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL.

1. Zagraniczne przedsiębiorstwo produkujące produkty mleczne lub agent reprezentujący producenta aplikuje do Generalnej Administracji Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL o rejestrację jako producenta. Procedura ta została opisana w rozdziale drugim tego poradnika.

2. Rejestracja importera zagranicznych produktów mlecznych (dokładny opis znajduje się w rozdziale drugim).

3. Wyrobienie zatwierdzenia kwarantanny towarów wjeżdżających do Chin.

4. Oficjalna inspekcja i kwarantanna, w tym sprawdzenie czy etykiety spełniają wymagania.

5. Przechowywanie w nadzorowanym miejscu wyznaczonym lub zatwierdzonym przez jednostkę inspekcji i kwarantanny, znajdująca się w miejscu, gdzie odbywa się kontrola celna.

6. Certyfikacja towarów, które pomyślnie przeszły przez inspekcję i kwarantannę.

7. Towary, które nie przeszły inspekcji i kwarantanny zostają wycofane lub zniszczone na miejscu.

Importer produktów mlecznych lub inny agent występujący o inspekcję importu do lokalnej organizacji odpowiedzialnej za inspekcję i kwarantannę, powinien przedstawić następujące dokumenty:

1. Umowy, faktury, specyfikację wysyłki, konosament i inne niezbędne dokumenty.

2. Certyfikat sanitarny wydany przez odpowiednie organy kraju lub regionu, skąd eksportowany jest towar.

3. W przypadku produktów mlecznych, które importowane są po raz pierwszy, należy przedstawić raport z badania bezpieczeństwa żywności w oparciu o chińskie standardy. „Pierwszy import” odnosi się do produktów mlecznych, dla których informacje dotyczące zagranicznego producenta, nazwy produktu, składu, zagranicznego eksportera oraz krajowego importera są zgodne. Wszystkie produkty są nadawane z tego samego portu i są razem importowane po raz pierwszy.

4. W przypadku produktów mlecznych, które nie są importowane po raz pierwszy należy przedstawić  fotokopię raportu z badań z pierwszego importu oraz raport z badań wymagany przez Generalną Administrację Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL.

5. W sytuacji, gdy importowane produkty mleczne nie spełniają kryteriów bezpieczeństwa (w tym patogenów, mykotoksyn, zanieczyszczeń, metali ciężkich i nielegalnych dodatków), przy kolejnym imporcie  należy przedstawić raport z badania bezpieczeństwa żywności w oparciu o chińskie standardy. Jeśli przy kolejnych pięciu seriach nie wykryto żadnych niezgodności z zakresu bezpieczeństwa i higieny, przy następnym imporcie należy przedstawić fotokopię raportu z badania bezpieczeństwa żywności w oparciu o krajowe standardy oraz raport z badań wymagany przez Generalną Administrację Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL.

6. Przy imporcie wstępnie pakowanych produktów mlecznych, należy przedstawić przykładowe etykiety w oryginalnym języku, tłumaczenie na język chiński oryginalnych etykiet oraz przykładowe etykiety w języku chińskim.

7. Przy importowanych produktach mlecznych, które należy poddać kwarantannie, trzeba przedstawić certyfikat kwarantanny dla importowanych zwierząt i roślin.

8. Przy imporcie produktów mlecznych, które jeszcze nie spełniają krajowych standardów bezpieczeństwa, należy przedstawić certyfikaty wydane przez chińskie organy odpowiedzialne za higienę.

9. Jeśli objaśnienia na produkcie odwołują się do otrzymanych nagród i wyróżnień oraz zawierają znaki certyfikacji, należy przedstawić stosowane certyfikaty uznawane przez kanały dyplomatyczne.

10. Importowane wstępnie pakowane produkty mleczne powinny mieć chińskie etykiety i instrukcje. Etykiety i instrukcje powinny spełniać odpowiednie chińskie standardy prawne oraz wymagania bezpieczeństwa.

Po inspekcji wstępnie pakowanych produktów mlecznych importowanych po raz pierwszy, importer bądź inny agent powinien wprowadzić dane dotyczące etykiet w systemie zarządzania rejestracją etykiet wstępnie pakowanych importowanych produktów żywnościowych Generalnej Administracji Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL, jak również dostarczyć te dokumenty portowej jednostce inspekcji i kwarantanny. Po pomyślnym zatwierdzeniu chińskiej etykiety przez jednostkę inspekcji i kwarantanny, następuje jej rejestracja w systemie, a importer informowany jest o przyznaniu numeru rejestracyjnego. Kiedy ten sam produkt jest ponownie importowany, należy jedynie przedstawić numer rejestracyjny oraz próbki zagranicznych i chińskich etykiet.

Przed przyznaniem przez jednostkę inspekcji i kwarantanny certyfikatu dla produktów wprowadzanych, importowane produkty mleczne należy przechowywać w nadzorowanym miejscu wyznaczonym lub zatwierdzonym przez tę jednostkę. Żadna jednostka ani osoba nie może z nich korzystać bez uzyskania zezwolenia od jednostki inspekcji i kwarantanny. Po zatwierdzeniu importowanych produktów mlecznych przez jednostkę inspekcji i kwarantanny oraz wydaniu przez tę jednostkę certyfikatu dla produktów wprowadzanych, można korzystać z tych towarów przed rozpoczęciem sprzedaży.

Na certyfikacie dla produktów wprowadzanych wydanym przez jednostkę inspekcji i kwarantanny powinny być wyszczególnione: nazwa produktu, jego marka, kraj lub region eksportujący, specyfikacja, ilość / waga, data produkcji lub numer serii oraz data ważności. Pełne wytyczne dotyczące etykiety i odpowiednie linki do stron internetowych znajdują się w rozdziale  czwartym tego poradnika.

Dla importowanych produktów mlecznych, które nie przeszły pomyślnie przez kontrolę ze strony jednostki inspekcji i kwarantanny, jednostka ta wydaje certyfikat niezgodności. W przypadku, kiedy niezgodności dotyczą bezpieczeństwa, zdrowia, czy ochrony środowiska, jednostka inspekcji i kwarantanny nakazuje zniszczenie towaru lub wydaje zawiadomienie o cofnięciu towaru – za związane z tym formalności odpowiedzialny jest importer.

Przed zniszczeniem lub cofnięciem importowanych produktów mlecznych, ich importer powinien je zapieczętować i przechowywać odizolowane w miejscu wskazanym lub zatwierdzonym przez jednostkę inspekcji i kwarantanny – nie można ich przemieszczać bez zezwolenia ze strony jednostki. Importer powinien zniszczyć je w ciągu trzech miesięcy oraz złożyć raport ze zniszczenia w jednostce inspekcji i kwarantanny.

Mleko w proszku dla dzieci należy do grupy importowanych produktów mlecznych, ale jego import i rejestracja kontrolowane są przez urząd Chińskiej Administracji Żywności i Leków. Oprócz konieczności spełnienia wymagań dla importowanych produktów mlecznych, musi jeszcze spełnić poniższe wymagania:

1. Jeśli między datą inspekcji importowanego mleka w proszku dla dzieci i jego datą ważności nie ma co najmniej 3 miesięcy, nie zezwala się na inspekcję i import.

2. Importowane mleko w proszku dla dzieci musi być zapakowane w najmniejsze opakowanie do sprzedaży detalicznej dla konsumenta, nie zezwala się na inspekcję i import tego produktu w dużych opakowaniach.

3. Począwszy od 1 kwietnia 2014 roku, chińskojęzyczna etykieta importowanego mleka w proszku dla dzieci musi zostać bezpośrednio wydrukowana na najmniejszym opakowaniu do sprzedaży przed przekroczeniem granicy - nie dopuszcza się jej przyklejania po przekroczeniu granicy. Jeśli na produkcie nie ma chińskiej etykiety albo chińska etykieta nie spełnia chińskich wymagań prawnych i standardów bezpieczeństwa, należy cofnąć lub zniszczyć wszystkie produkty z tą niezgodnością.

Ostrzeżenia o ryzyku i związana z tym odpowiedzialność.

W sytuacji, kiedy jednostka inspekcji i kwarantanny wykryje, że importowane produkty mleczne nie spełniają standardów prawnych, może wpisać ich importera, inspektora lub agenta na czarną listę. Przedsiębiorstwa, które zachowały się niezgodnie z prawem i zostały za to ukarane mogą zostać wpisane na listę nielegalnych przedsiębiorstw, która zostanie ogłoszona publicznie.

Podmioty odpowiedzialne za produkcję importowanych produktów mlecznych powinny opracować system raportowania zagrożeń, stworzyć plan awaryjny dla zagrożeń bezpieczeństwa produktów mlecznych oraz wyznaczyć osoby kontaktowe w sytuacji awaryjnej. Wybrany powinien zostać sprawozdawca, raportujący kwestie związane z zagrożeniami. Będzie on we właściwym czasie raportować do jednostki inspekcji i kwarantanny w kwestiach związanych z wycofywaniem i niszczeniem importowanych produktów mlecznych, w których wykryto niezgodności.

Generalna Administracja Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL i podległe jej jednostki inspekcji i kwarantanny publikują wczesne powiadomienie ostrzegawcze o zagrożeniach w oparciu o klasyfikację zagrożeń bezpieczeństwa dla importowanych i eksportowanych produktów mlecznych. W zależności od sytuacji Generalna Administracja Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL może publikować ostrzegawcze zawiadomienie o zagrożeniach oraz podejmować decyzje o podjęciu następujących kroków:

a) Warunkowo ograniczyć import i eksport, co obejmuje ścisłe monitorowanie, zaostrzone inspekcje oraz nakaz wycofania produktów;

b) Zakazać importu lub eksportu, co skutkuje wycofaniem lub zniszczeniem towaru na miejscu;

c) Wprowadzić w życie awaryjny plan bezpieczeństwa dla importowanych i eksportowanych produktów mlecznych.

Wszystkie wstępnie pakowane importowane produkty żywnościowe muszą mieć wyrobione chińskie etykiety.

Przy inspekcji wstępnie pakowanych produktów żywnościowych, które importowane są po raz pierwszy, jednostka podlegająca inspekcji oprócz dostarczenia materiałów normalnie wymaganych do inspekcji, powinna dostarczyć podstemplowane materiały potrzebne do inspekcji etykiet wyszczególnione poniżej:

1.  Oryginalną etykietę oraz jej tłumaczenie;

2.  Próbkę chińskiej etykiety umieszczanej na wstępnie pakowanych produktach żywnościowych;

3. Kopie zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej importera, dystrybutora lub agenta wymienionego na etykiecie.

W sytuacji kiedy dokonuje się zmian na etykiecie wstępnie pakowanego produktu żywnościowego, dotyczących na przykład przyznanych nagród, certyfikatów, chronionej nazwy pochodzenia, chronionych oznaczeń geograficznych i innych, lub gdy dokonuje się zmian w składzie produktu, należy przedstawić odpowiednie certyfikaty. Przy oznaczaniu wartości odżywczych produktu, należy przedstawić odpowiednie materiały potwierdzające zgodność tych informacji.

Chińskie etykiety importowanych produktów żywnościowych powinny spełniać wymagania zwarte w „Generalnych zasadach etykietyzacji wstępnie pakowanych produktów żywnościowych” (GB7718-2011). Szczegółowe ustalenia dotyczące „treści, które muszą być oznaczone” obejmują: nazwę produktu żywnościowego, listę składników, kraj lub region produkcji, wagę netto oraz zawartość suchej masy, datę produkcji, datę ważności, sposób przechowywania, nazwę dealera oraz jego adres i dane kontaktowe.

  1. Zagraniczne przedsiębiorstwo produkujące produkty mleczne lub agent reprezentujący producenta aplikuje do Generalnej Administracji Kontroli Jakości, Inspekcji oraz Kwarantanny ChRL o rejestrację jako producenta. Procedura ta została opisana w rozdziale drugim tego poradnika.
  2. Rejestracja importera zagranicznych produktów mlecznych  (dokładny opis znajduje się w rozdziale drugim).
  3. Wyrobienie zatwierdzenia kwarantanny towarów wjeżdżających do Chin.
  4. Oficjalna inspekcja i kwarantanna, w tym sprawdzenie czy etykiety spełniają wymagania.
  5. Przechowywanie w nadzorowanym miejscu wyznaczonym lub zatwierdzonym przez jednostkę inspekcji i kwarantanny, znajdująca się w miejscu, gdzie odbywa się kontrola celna.
  6. Certyfikacja towarów, które pomyślnie przeszły przez inspekcję i kwarantannę.
  7. Towary, które nie przeszły inspekcji i kwarantanny zostają wycofane lub zniszczone na miejscu.

Urząd celny zatrzymuje towar z następujących powodów:

1. Zgłoszona wartość nie odpowiada wartości szacowanej.

2. Nazwa nie odpowiada produktowi.

3. Specyfikacja wysyłki nie jest szczegółowa.

4. Odbiorca nie posiada odpowiednich uprawnień (na przykład uprawnień do importu czy eksportu).

Procedury postępowania:

1. Jeśli deklarowana wartość towaru jest za niska, co skutkuje zatrzymaniem, można odebrać towar po pobraniu należności celnych.

2. Jeśli towar zostanie zatrzymany ze względu na niewypełnienie wszystkich formalności, na przykład odnoszących się do nieposiadania uprawnień do importu wymaganych przez urząd celny, należy zwrócić się do firmy posiadającej uprawnienia do importu, aby wystąpiła jako agent przy odprawie celnej.

3. Można wystąpić do urzędu celnego o wycofanie towaru - zgodnie z praktyką międzynarodową w przypadku towarów, które nie przeszły pomyślnie odprawy celnej, można wystąpić o ich wycofanie do miejsca, skąd były wysyłane lub pośredniczącego portu handlowego.

Zagraniczne firmy, które chcą zarejestrować znak towarowy w Chinach muszą zwrócić się do chińskiej agencji znaków towarowych,  aby je reprezentowała.

Przy rejestracji znaku towarowego w Chinach mogą zaistnieć trzy główne typy procedur:

1. Rejestracja w oparciu o traktaty międzynarodowe, które podpisywało państwo skąd pochodzi firma oraz ChRL.

2. Rejestracja w oparciu o umowę podpisaną między państwem skąd pochodzi firma i ChRL.

3. Rejestracja zgodnie z zasadą wzajemności.

Dokumenty potrzebne do rejestracji znaku towarowego w Chinach.

1. Przy wystąpieniu o rejestrację znaku towarowego dla każdego znaku towarowego należy przedstawić oryginał i kopię pełnomocnictwa, kopię i oryginał aplikacji oraz 15 egzemplarzy wizerunku znaku towarowego. Długość i szerokość wizerunku znaku towarowego nie powinna przekraczać 10 cm. Jeśli znak towarowy jest kolorowy, należy również przedstawić 2 egzemplarze czarno-białe. Jeśli znak towarowy składa się ze zwykłych drukowanych liter, nie trzeba składać jego wizerunku. W przypadku rejestracji znaku towarowego środków farmaceutycznych wykorzystywanych przez ludzi, nowych leków, leków tradycyjnej medycyny chińskiej oraz leczniczych alkoholi, począwszy od 1 sierpnia 1984 roku  należy przedstawić kopię i oryginał certyfikatu zatwierdzenia do produkcji, wydanego przez odpowiednie organy lub służby danego kraju.

2. Zagraniczny aplikant powinien przekazać pełnomocnictwo organizacji, której została powierzona rejestracja znaku towarowego w Chinach. W dokumencie powinny się znaleźć:  informacja o kraju, z którego się aplikuje, zakres, prawa i ograniczenia związane z pełnomocnictwem, kopia dokumentów rejestracyjnych wnioskodawcy.

3. Zagraniczna firma, która rejestruje znak towarowy lub wnioskuje o inne kwestie związane ze znakami towarowymi powinna stosować język chiński (dokumentom w języku obcym musi towarzyszyć chińskie tłumaczenie). W pełnomocnictwie dla rejestracji znaku towarowego należy podać prawa i ograniczenia dla pełnomocnika oraz narodowość mocodawcy. Zagraniczni wnioskodawcy powinni załączyć informacje o narodowości, imieniu i nazwisku wnioskodawcy oraz jego adresie w języku obcym, informacjom tym powinno towarzyszyć tłumaczenie na język chiński (uwaga: jeśli imię i nazwisko wnioskodawcy, nazwy geograficzne oraz słownictwo specjalistyczne nie mają ujednoliconego chińskiego tłumaczenia, należy oddać ich znaczenie).

4. Firmy zagraniczne, które wnioskują o odnowienie rejestracji znaku towarowego, dla każdego znaku towarowego muszą przedstawić jeden oryginał i jedną kopię pełnomocnictwa, jeden oryginał i jedną kopię aplikacji, 10 wizerunków znaku towarowego oraz oryginalne chińskie świadectwo rejestracji.

5. Zagraniczne firmy, które wnioskują o przeniesienie praw do zarejestrowanego znaku towarowego, dla każdego znaku towarowego muszą przedstawić jeden oryginał i jedną kopię pełnomocnictwa, jeden oryginał i jedną kopię aplikacji oraz oryginalne chińskie świadectwo rejestracji.

6. Zagraniczne firmy, które wnioskują o zmianę imienia i nazwiska lub adresu osoby, na którą dokonuje się rejestracja znaku towarowego, dla każdego znaku towarowego muszą przedstawić jeden oryginał i jedną kopię aplikacji oraz oryginalne chińskie świadectwo rejestracji. Przy zmianie osoby, na którą rejestrowany jest znak towarowy należy również dostarczyć jeden oryginał i jedną kopię dokumentów rejestracyjnych z ich kraju zaświadczających zmianę osoby, na którą dokonywana jest rejestracja.

7. Zagraniczne firmy, które wnioskują o protokolizację umowy o zezwolenie na używanie zarejestrowanego znaku towarowego, powinny dostarczyć jeden oryginał i jedną kopię formatu zapisu oraz trzy kopie kontraktu.

Przydatne linki

  1. Chiński urząd inspekcji i kwarantanny, centrum informacyjne: http://www.eciq.cn
  2. System rejestracji importerów I eksporterów w Chinach: http://ire.eciq.cn/
  3. E-port, system do zarządzania procesami w handlu: http://www.bjeport.gov.cn/card/card.aspx
  4. Centrum certyfikacji i akredytacji: http://www.cnca.gov.cn
  5. Lista dni wolnych od pracy w Unii Europejskiej: http://publicholidays.eu/
  6. Wyszukiwarka placówek zagranicznych rządu Polskiego:http://www.msz.gov.pl/en/travel_to_poland/polands_missions_abroad/polish_missions_abroad
  7. Portal informacyjny na temat biznesu w Chinach: http://www.gochina.gov.pl/#
  8. Chińska Narodowa Komisja Rozwoju i Reform: http://en.ndrc.gov.cn/
  9. Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych: http://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/
  10. Chińskie Ministerstwo Handlu: http://english.mofcom.gov.cn/
  11. Chińskie Ministerstwo Finansów: http://english.gov.cn/state_council/2014/09/09/content_281474986284115.htm
  12. Chińskie Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informatycznych: http://www.miit.gov.cn/
  13. Chińskie Ministerstwo Rolnictwa: http://english.agri.gov.cn/
  14. Chiński Ludowy Bank Chin: http://www.pbc.gov.cn/english/130437/index.html
  15. Chiński Urząd Nadzoru Jakości, Inspekcji i Kwarantanny AQSIQ: http://english.aqsiq.gov.cn/
  16. Chiński Główny Urząd Ceł: http://english.customs.gov.cn/
  17. Chiński Państwowy Urząd Podatkowy: http://www.chinatax.gov.cn/2013/n2925/index.html
  18. Chiński Państwowy Urząd ds. Handlu i Przemysłu  SAIC: http://www.saic.gov.cn/english/index.html
  19. Chiński Państwowe Biuro ds. Własności Intelektualnej SIPO: http://english.sipo.gov.cn/
  20. Chiński Narodowy Urząd  Turystyki CNTA: http://en.cnta.gov.cn/
  21. Chińska Agencja Promocji Inwestycji CIPA: http://www.fdi.gov.cn/1800000121_10000041_8.html

Lista polskich zakładów produkcyjnych, które uzyskały zgodę na eksport produktów mlecznych do Chin” (październik 2016r., na podstawie CNCA)

Lp.

Nazwa przedsiębiorstwa

Adres

Licencjonowane produkty

Adres internetowy

1

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Ozorkowie

Ul. Cegielniana 27, 95-035 Ozorków

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

częściowo odtłuszczone mleko w proszku

słodzone mleko w proszku

chude mleko w proszku

aromatyzowane mleko w proszku

http://www.osmozo.pl/index.php?lang=en

2

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Piątnicy

ul. Forteczna 3, 18-421 Piątnica

Sfermentowane mleko

Aromatyzowane sfermentowane mleko

śmietana

inne sery

inne produkty mleczne

http://piatnica.com.pl/p/en/

3

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Radomsku Zakład Produkcji Mleczarskiej w Nowym Targu

ul. Jana Pawła II 95, 34-400 Nowy Targ

Mleko UHT

http://osmradomsko.pl/

4

MLEKCZAR Sp. z o.o.

ul. Lubartowska 60, 21-110 Ostrów Lubelski

mleko w proszku

serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

inne mleko w proszku

http://mleczkar.com.pl

 

5

Spółdzielcza Mleczarnia Spomlek

ul. Kleeberga 12, 21-300 Radzyń Podlaski

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

chude mleko w proszku

masło

śmietana

ser twardy

serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

inna serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://www.spomlek.pl/home.php

6

Spółdzielnia Mleczarska Ryki

ul. Żytnia 3, 08-500 Ryki

ser twardy

serwatka w proszku

http://www.smryki.pl/en/home/

7

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Krasnymstawie Zakład Produkcyjny w Zamościu

ul. Kilińskiego 81, 22-400 Zamość

ser twardy

serwatka w proszku

http://krasnystaw.eu/?lang=en

8

"KOMAGES" Sp. z o.o.

Janczewo 23a,

66-431 Santok

inne produkty mleczne

http://www.lodykomages.pl/en/index.htm

9

"ZORINA" Sp. z o.o.

ul. Toruńska 22, 99-300 Kutno

mleko w proszku

serwatka w proszku

Sfermentowane mleko

śmietana

ser twardy

inne sery

inne produkty mleczne

http://zorina.pl/start.html

10

GEO-POLAND Sp. z o.o. Zakład Produkcyjny w Kutnie

ul. Sienkiewicza 25, 99-300 Kutno

mleko w proszku

preparat mleka w proszku dla niemowląt

https://geo-poland.com/

11

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Łowiczu

ul. Przemysłowa 3, 99-400 Łowicz

Mleko UHT

ser

ser twardy

inne sery

serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

inna serwatka w proszku

inne produkty mleczne

masło

śmietana

http://mleczarnia.lowicz.pl/en

12

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Radomsku

ul. Jagiellońska 4, 97-500 Radomsko

pełne mleko w proszku

częściowo odtłuszczone mleko w proszku

chude mleko w proszku

masło

http://osmradomsko.pl/

13

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Skierniewicach

ul. Sobieskiego 83, 96-100 Skierniewice

mleko w proszku

masło

inne sery

serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://www.osmskierniewice.pl/

14

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Garwolin

ul. Ogrodowa 17, 08-410 Wola Rębkowska

masło

ser

http://www.osmgarwolin.pl/

15

Zakłady Mleczarskie "LAKTOPOL-A" Sp. z o.o. w Łosicach

ul. Czarkowskiego 8, 08-200 Łosice

serwatka w proszku

masło

inne produkty mleczne

http:/laktopol.com.pl

16

Spółdzielnia Mleczarska MLEKOVITA Oddział Produkcyjny KURPIE w Baranowie

ul. Niepodległości 32,06-320 Baranowo

masło

ser twardy

inne sery

http://www.mlekovita.com.pl/

17

OSTROWIA Sp. z o.o.

ul. Lubiejewska 69, 07-300 Ostrów Mazowiecki

ser twardy

inne sery

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

inna serwatka w proszku

http://www.milkiland.eu/en

18

POLMLEK Raciąż Sp. z o.o.

ul. Zawoda 48, 09-140 Raciąż

mleko w proszku

serwatka w proszku

inne produkty mleczne

Mleko UHT

http://www.polmlek.com/en/start

19

BEL POLSKA Sp. z o. o.

ul. Grunwaldzka 97, 06-330 Chorzele

inne sery

http://www.krowkasmieszka.pl/

20

Spółdzielnia Mleczarska "MAZOWSZE”

ul. Grunwaldzka 97, 06-330 Chorzele

ser twardy

http://www.smmaz.pl/

21

Mlekoma Sp. z o. o., Zakład Przetwórstwa Mleka i Serwatki w Przasnyszu

ul. Makowska 30, 06-300 Przasnysz

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

chude mleko w proszku

częściowo odtłuszczone mleko w proszku

inne mleko w proszku

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://.mlekoma.com/en

22

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Siedlcach

ul. Kazimierzowska 7, 08-110 Siedlce

mleko w proszku

http://www.osm.siedlce.pl/

23

Bakoma Sp. z o.o. Zakład Produkcyjny w Elżbietowie

Elżbietów 48, 96-516 Szymanów

Mleko UHT

Sfermentowane mleko

Aromatyzowane sfermentowane mleko

inne produkty mleczne

http://bakoma.pl/zh-hans/

24

Agus Innovation Sp. z o. o.

ul. Stefana Batorego 2, 05-870 Pass, Błonie

mleko w proszku

serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://www.agusglobal.com/

25

Hochland Polska Sp. z o. o. Zakład Mleczarski w Węgrowie

ul. Gdańska 83, 07-100 Węgrów

ser

inne sery

inne produkty mleczne

serwatka w proszku

http://hochland.pl/

26

Spółdzielnia Mleczarska "Mlekpol " w Grajewie, Oddział Zakład Produkcji Mleczarskiej w Zwoleniu

ul. Puławska 88, 26-700 Zwoleń

mleko w proszku

ser twardy

serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://www.mlekpol.com.pl/

27

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Piątnicy Zakład Produkcyjny w Ostrołęce

ul. Ławska 1, 07-400 Ostrołęka

serwatka w proszku

chude mleko w proszku

http://piatnica.com.pl/p/en/

28

Mleczarnia "TUREK" Sp. z o. o.

ul. Raciborska 36, 48-100 Głubczyce

ser

inne produkty mleczne

http://naturek.pl/

29

Spóldzielnia Mleczarska MLEKOVITA Oddział „RESMLECZ” w Trzebownisku

36-001 Trzebownisko 931

mleko w proszku

http://mlekovita.com.pl/

30

Spółdzielnia Mleczarska w Łapach

ul. Brańska 8, 18-100 Łapy

pełne mleko w proszku

chude mleko w proszku

masło

ser twardy

http://mleczarnia.lapy.pl/

31

„Bielmlek” Spółdzielnia Mleczarska

ul. Wojska Polskiego 52, 17-100 Bielsk Podlaski.

chude mleko w proszku

masło

serwatka w proszku

ser twardy

inne sery

inne tłuszcze mleczne

http://bielmlek.com.pl/

32

Spółdzielnia Mleczarska „MLEKPOL” w Grajewie Oddział Zakład Produkcji Mleczarskiej w Grajewie

ul. Elewatorska 13, 19-203 Grajewo

Mleko UHT

chude mleko w proszku

pełne mleko w proszku

częściowo odtłuszczone mleko w proszku

inne mleko w proszku

masło

śmietana

inne tłuszcze mleczne

ser

inne sery

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

inna serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://mlekpol.com.pl/

33

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Hajnówce

ul. Warszawska 108, 17-200 Hajnówka

mleko w proszku

serwatka w proszku

masło

ser twardy

inne sery

koncentrat białka serwatki

inne produkty mleczne

http://www.osmhajnowka.pl/

34

Moniecka Spółdzielnia Mleczarska w Mońkach

ul. Mickiewicza 62, 19-100 Mońki

mleko w proszku

masło

serwatka w proszku

ser twardy

inne tłuszcze mleczne

inne produkty mleczne

http://msm-monki.pl/

35

Spółdzielnia Mleczarska "MLEKPOL" w Grajewie Oddział Zakład Produkcji Mleczarskiej w Sejnach

ul. 1-go Maja 41, 16-500 Sejny

serwatka w proszku

http://mlekpol.com.pl

36

Polser Sp. z o.o.

ul. Armii Krajowej 18, 17-300 Siemiatycze

ser twardy

inne sery

http://polser.eu/index1.html

37

Spółdzielnia Mleczarska MLEKOVITA

ul. Ludowa 122, 18-200 Wysokie Mazowieckie

Mleko UHT

Sfermentowane mleko

Aromatyzowane sfermentowane mleko

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

częściowo odtłuszczone mleko w proszku

chude mleko w proszku

aromatyzowane mleko w proszku

inne mleko w proszku

masło

śmietana

inne tłuszcze mleczne

mleko skondensowane

odparowane mleko

inne mleko skondensowane

ser

ser twardy

inne sery

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

inna serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://.mlekovita.com.pl/

38

Spółdzielnia Mleczarska "MLEKPOL" w Grajewie, Oddział Zakład Produkcji Mleczarskiej w Zambrowie

ul. Polowa 8, 18-300 Zambrów

Mleko UHT

chude mleko w proszku

śmietana

odparowane mleko

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

ser

inne sery

http://mlekpol.com.pl

39

Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "LAKTOPOL" Sp. z o. o.  Zakład Produkcyjny nr 1 w Suwałkach

ul. Wojska Polskiego 110C, 16-400 Suwałki

mleko w proszku

serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

inne produkty mleczne

http://laktopol.com.pl

40

UNILEVER POLSKA S. A., Oddział Lodów i Produktów Mrożonych, Zakład Produkcyjny w Baninie

ul. Lipowa 15-17, 80-297 Banina

inne produkty mleczne

https://unilever.pl/

41

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Maluta

ul. Warszawska 41, 82-100 Nowy Dwór Gdański

Sfermentowane mleko

ser twardy

inne sery

http://maluta.galeo.pro/en/

42

Firma Produkcyjno-Usługowo-Handlowa "MOKATE" Sp. z o.o.

ul. Katowicka 265, 43-450 Ustroń,

inne mleko w proszku

http://mokate.eu/

43

Danone Sp. z o.o. Fabryka w Bieruniu

ul. Świerczyniecka 85, 43-150 Bieruń

inne sery

inne produkty mleczne

Aromatyzowane sfermentowane mleko

https://danone.pl/

44

SERTOP Sp. z o.o.

ul. Przemysłowa 58, 43-100 Tychy

inne sery

http://sertop.com.pl/en,32,about-the-company.html

45

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska

ul.Kochanowskiego 1, 29-100 Włoszczowa

mleko w proszku

ser twardy

serwatka w proszku

inne sery

http://osmwloszczowa.com.pl/

46

Sery ICC Pasłęk Sp. z o.o.

ul. Dworcowa 9, 14-400 Pasłęk

mleko w proszku

preparat mleka w proszku

masło

śmietana

inne tłuszcze mleczne

ser

ser twardy

inne sery

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://stolicasera.pl/icc-paslek-homepage

47

Bartex Sp. z o. o.

ul. Dworcowa 4a, 14-400 Pasłęk

mleko w proszku

preparat mleka w proszku

inne produkty mleczne

serwatka w proszku

http://bart-ex.pl/index.php?lang=ch

48

Spółdzielnia mleczarska “Demi”

PPHU A-LIMA-BIS Sp. z o.o

ul. Poznańska 18, 56-200 Góra

serwatka w proszku

http://.mleczarnia-gora.pl/

49

Proszkownia Mleka Spółka z o.o.

ul. Dworcowa 28, 88-230 Piotrków Kujawski

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

częściowo odtłuszczone mleko w proszku

chude mleko w proszku

masło

ser twardy

serwatka w proszku

http://pmlacpol.pl/index.html

50

"ROTR" Spółdzielnia Mleczarska w Rypinie

ul. Mleczarska 6, 87-500 Rypin

Mleko UHT

Sfermentowane mleko

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

częściowo odtłuszczonemleko w proszku

chude mleko w proszku

masło

śmietana

odparowane mleko

ser

ser twardy

inne sery

serwatka w proszku

inna serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://rotr.pl/cn.html

51

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Łowiczu Zakład Mleczarski w Toruniu

ul. Chrobrego 64/80, 87-100 Toruń

Mleko UHT

Aromatyzowane sfermentowane mleko

śmietana

ser

inne sery

inne produkty mleczne

http://mleczarnia.lowicz.pl/en

52

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Krasnymstawie

ul. Borowa 4, 22-300 Krasnystaw

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

chude mleko w proszku

serwatka w proszku

śmietana

http://krasnystaw.eu/?lang=en

53

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska WART- MILK

ul. Wojska Polskiego 41/45, 98-200 Sieradz

Mleko UHT

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

chude mleko w proszku

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

inna serwatka w proszku

koncentrat białka serwatki

http://www.osmsieradz.pl/en/

54

SUDOWIA-LAKTOPOL Sp. z o. o.

ul. Wojska Polskiego 110C, 16-400 Suwałki

śmietana

inne tłuszcze mleczne

http://laktopol.com.pl

55

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Giżycku

ul. Białostocka 25, 11-500 Giżycko

mleko w proszku

ser twardy

inne sery

serwatka w proszku

http://osm-gizycko.com.pl/_eng/info.html

56

Spółdzielnia Mleczarska MLEKOVITA Oddział w Lubawie

ul. Wyzwolenia 3, 14-260 Lubawa

mleko w proszku

chude mleko w proszku

częściowo odtłuszczonemleko w proszku

pełne mleko w proszku

ser

http://mlekovita.com.pl/

57

“Polmlek” Sp. z o.o., Zakład Mleczarski w Lidzbarku Warmińskim

ul. Topolowa 1, 11-100 Lidzbark Warmiński

pełne mleko w proszku

chude mleko w proszku

inne mleko w proszku

ser twardy

inne sery

serwatka w proszku

inne produkty mleczne

http://polmlek.com/en/start

58

Spółdzielnia Mleczarska "MLEKPOL" W Grajewie Oddział Zakład Produkcji Mleczarskiej w Mrągowie

ul. Kormoranów 1, 11-700 Mrągowo

chude mleko w proszku

demineralizowana serwatka w proszku

serwatka w proszku

ser

http://mlekpol.com.pl

59

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Olecku

ul. Wojska Polskiego 10, 19-400 Olecko

ser twardy

masło

http://osmolecko.pl/

60

LACTIMA Sp. z o.o.

ul. Kaszubska 6, 14 -300 Morąg

inne sery

http://lactima.pl/en/

61

ILAS POLONIA S.A.

ul. Mleczarska 406-400 Ciechanów

demineralizowana serwatka w proszku

http://renypicot.pl/

62

Alojzy Szczerba ALEX-POL

ul. Akacjowa 5, 42-256 Olsztyn

inne produkty mleczne

http://alex-pol.pl/

63

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Końskich

ul. Zielona 11, 26-200 Końskie

chude mleko w proszku

masło

http://osm.konskie.pl/

64

KASKAT Sp. z o. o.

ul. Kostrzyńska 89, 66-400 Gorzów Wielkopolski

inne produkty mleczne

http://kaskat.com/zh/

65

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Sierpcu

ul. Żeromskiego 2a, 09-200 Sierpc

ser twardy

http://osm-sierpc.pl/

66

Zott Polska Sp. z o.o.

ul. Chłodnicza 6, 45-315 Opole

inne produkty mleczne

http://zott.pl/pl/show/page

67

Spółdzielnia Mleczarska w Gostyniu

ul. Wielkopolska 1, 63-800 Gostyń

Mleko UHT

masło

śmietana

mleko w proszku

odparowane mleko

http://smgostyn.pl/en/

68

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Kole

ul. Towarowa 6, 62-600 Koło

mleko w proszku

masło

http://osmkolo.pl/eng/index.html

69

NUTRICIA Zakłady Produkcyjne Sp. z o.o.Oddział w Krotoszynie

ul. Kobylińska 37, 63-700 Krotoszyn

mleko w proszku

http://nutricia.com.pl/

70

Spółdzielnia Mleczarska "LAZUR"

ul. Kaliska 44, 63-460 Nowe Skalmierzyce

inne sery

http://lazur.pl/en/

71

Zakład Przetwórstwa Mleka MLECZ Sp. z o.o w Wolsztynie

ul. Żeromskiego 16, 64-200 Wolsztyn

mleko w proszku

masło

Mleko UHT

koncentrat białka serwatki

inne produkty mleczne

http://hulakrasula.pl/en/home/

72

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Konine

ul. Poznańska 72, 62-510 Konin

mleko w proszku

pełne mleko w proszku

chude mleko w proszku

serwatka w proszku

inne mleko w proszku

koncentrat białka serwatki

http://mleczarnia.lowicz.pl/osm-konin

73

ARLA FOODS S.A.

ul. Dworcowa 27, 78-220 Tychowo,

ser

inne sery

http://arla.pl/

74

Mleczarnia Gościno Sp. z o. o.

ul. Lipowa 15, 78-120 Gościno

ser twardy

inne sery

http://polmlek.com/en/start

Źródła

  1. European Commission: Agriculture and Rural Development, The CAP: Overview,  http://ec.europa.eu/agriculture/cap-overview/index_en.htm
  2. Eurostat News Release, Statistical book on agriculture, forestry and fishery, 18.02.2016,  http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/7158641/5-18022016-BP-EN.pdf/c221fff8-d4a2-4297-9f58-29927b44e4b5
  3. European Commission: Agriculture and Rural Development, Market sectors, http://ec.europa.eu/agriculture/index_en.htm
  4. European Commission: Agriculture and Rural Development, Milk and milk products, http://ec.europa.eu/agriculture/milk/index_en.htm
  5. AGFIRST, General Information Document  for  New Zealand Dairy Equity Investment Opportunities, 2016, s. 2.
  6. European Commission, EU Agricultural Outlook: Prospects for EU agricultural markets and income 2015-2025, grudzień 2015, s. 5.
  7. European Commission: Agriculture and Rural Development, The CAP: Overview, http://ec.europa.eu/agriculture/cap-overview/index_en.htm
  8. Eurostat, Economic accounts for agriculture - agricultural income (indicators A, B, C), 31.03.2016, kod online: aact_eaa06
  9. European Commission, Agri-food trade in 2015 : China boosts EU exports, 02.2016, s. 5.
  10. AGFIRST, General Information Document  for  New Zealand Dairy Equity Investment Opportunities, 2016, s. 2.
  11. European Parliament Directorate-General for Internal Policies, Trends in EU-Third Countries Trade of Milk and Dairy Products, 2015, s. 9.
  12. United States Department of Agriculture, Dairy: World Markets and Trade, lipiec 2016, s. 2.
  13. AGFIRST, General Information Document  for  New Zealand Dairy Equity Investment Opportunities, 2016, s. 2.
  14. Bliming and Associates, The European Union Dairy Quota: Implications of the Removal of the European Union Dairy Quota System in 2015, 2013, s. 2,  http://www.dairy.com/docs/sample-publications/eu-dairy-quota-sunset.pdf
  15. CLAL, European Union: Dairy sector, http://www.clal.it/en/?section=stat_ue15
  16. Komisja Europejska, Agri-food trade statistical factshhet: European Union – China, 14.04.2016, s. 8.
  17. CLAL, China: Dairy sector,  http://www.clal.it/en/?section=stat_cina
  18. Eurostat, DG Agri Dashboard: Dairy Products, 13.10.2016,  http://ec.europa.eu/agriculture/market-observatory/milk/pdf/dashboard-dairy_en.pdf
  19. Keith Woodford, China dominates global dairy imports, 18.05.2016,  http://ec.europa.eu/agriculture/market-observatory/milk/pdf/dashboard-dairy_en.pdf
  20. USDA Foreign Agricultural Service, China - People’s Republic of; Dairy and Products Semi-annual Report, 20.05.2016, s. 4, http://b-for.com/wp-content/uploads/Dairy-and-Products-Semi-annual_Beijing_China-Peoples-Republic-of_5-20-2016.pdf
  21. AQSIQ Quality Supervision, Inspection and Quarantine: http://jckspaqj.aqsiq.gov.cn/xz/ggshrzpzsyb/index.htm
  22. Registration System for Importers and Exporters of imported food, http://ire.eciq.cn/
  23. China National Certification and Accreditation 1, http://www.cnca.gov.cn/bsdt/ywzl/jkspjwscpqzc/
  24. China National Certification and Accreditation 2, http://cifer.cnca.cn/cifer/pubQuery.do
  25. National Health and Family Planning Comission:
    http://www.nhfpc.gov.cn/zwgkzt/psp/201106/51950/files/e84256474d1445919246b4a41a87f172.pdf
    http://www.nhfpc.gov.cn/ewebeditor/uploadfile/2013/06/20130605104041625.pdf

    http://www.nhfpc.gov.cn/ewebeditor/uploadfile/2014/05/20140505140531583.pdf
  26. Market Access Database: http://madb.europa.eu/
  27. Chińska Administracja Żywności I Leków: http://www.sfda.gov.cn/WS01/CL0053/155260.html
  28. E-Port, system do zarządzania procesami w handlu zagranicznym, http://www.bjeport.gov.cn/card/card.aspx
  29. Global Times: http://onestop.globaltimes.cn/how-can-i-open-up-my-own-import-and-export-company-in-china
  30. Artykuł: 10 Subtale cultural mistakes you are likely to make when doing business in mainland China,   http://www.bloomberg.com/news/articles/2014-10-07/10-subtle-cultural-mistakes-you-re-likely-to-make-doing-business-in-mainland-china
  31. Wyszukiwarka placówek zagranicznych rządu Polskiego:http://www.msz.gov.pl/en/travel_to_poland/polands_missions_abroad/polish_missions_abroad
  32. Chińska filozofia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Filozofia_chi%C5%84ska
  33. Lista dni wolnych od pracy w Unii Europejskiej: http://publicholidays.eu
  34. OneStop, How Do I Transfer Money out of China?, http://onestop.globaltimes.cn/how-do-i-transfer-money-out-of-china
  35. Pletnia M., Łebkowski M., Formy płatności przy realizacji importu z Chin, http://www.bigchina.pl/printer/article/import_in_practice/51
  36. Go China, Importing Dairy Products into China, http://www.gochina.gov.pl/files/?id_plik=291
  37. Foreign Trade Online, Incoterms2010, http://www.foreign-trade.com/reference/incoterms.htm
  38. European Commission, Trade: Market Access Data Base, http://madb.europa.eu/madb/viewPageIFPubli.htm?doc=overview&hscode=&countryid=CN#h40
  39. Chongqing straight Logistics Ltd: http://470676.023001.com
  40. Inspection and Quarantine information center: http://www.eciq.cn
  41. State Administration for Industry and Commerce (SAIC): http://www.saic.gov.cn/sbjEnglish
2016-12-28
Poradnik importera produktów mlecznych z Europy do Chin  pobierz