TradeMilk | Europejskie Skarby MleczneTradeMilk | Europejskie Skarby Mleczne

Różne rodzaje mleka - dlaczego warto wybrać mleko krowie?

Coraz popularniejsze, a co za tym idzie - powszechniej dostępne w sprzedaży są mleka kozie, owcze, kokosowe, sojowe i inne. Warto jednak zaznaczyć, że mleko jest produktem pochodzenia zwierzęcego, zatem „mleko sojowe”, czy „mleko ryżowe” to tylko nazwa, która określa napój nie mający z mlekiem de facto nic wspólnego. Czy za wyborem konkretnego mleka lub napoju nazywanego potocznie mlekiem przemawia tylko moda? Czym charakteryzują się  i które warto wybrać?

Mleko krowie

Zawiera nie tylko białko, tłuszcze i węglowodany, ale również wiele łatwoprzyswajalnych składników mineralnych oraz witamin. W mleku krowim znajduje się m.in. wapń, fosfor, potas, a także witaminy (zarówno rozpuszczalne w wodzie, jak i rozpuszczalne w tłuszczach, np. z grupy B, C i H, a także witaminy  A, D, E i K) [1]. Mleko krowie stanowi bogaty odżywczo produkt (najczęściej polecany z uwagi na dobrze przyswajalny wapń), z którego wytwarzana jest cała gama różnych wyrobów mlecznych, np. mleko w proszku, śmietana, masło, jogurty (naturalne, owocowe, z dodatkami), mleczka smakowe, sery żółte, sery pleśniowe, twarogi, kefiry i maślanki. Mleko krowie nie jest jednak produktem zbyt popularnym w krajach azjatyckich, choć na popularności  mogą zyskiwać produkty z mleka krowiego o obniżonej ilości lub niezawierające laktozy.

Napój kokosowy

Z uwagi na pochodzenie roślinne nie zawiera laktozy. Jest dosyć kaloryczny, gdyż w 100 g ma aż 203 kcal[2] (kaloryczność przykładowego produktu). W napoju kokosowym dominują nasycone kwasy tłuszczowe. Zawiera również witaminę C, witaminy z grupy B oraz niacynę i kwas foliowy. Jest także dobrym źródłem błonnika. Ma szerokie zastosowanie w kuchni, szczególnie w potrawach egzotycznych, np. tajskich[3].

Napój sojowy

Napój popularny głównie wśród wegetarian i wegan z uwagi na roślinne pochodzenie i zawartość pełnowartościowego białka[4]. Dodatkowo, hamuje ilość transportowanego do krwi cholesterolu, a kwasy tłuszczowe omega 3 i 6 wzmacniają ściany naczyń krwionośnych. Zawarte w nim fitoestrogeny łagodzą niekorzystne skutki podwyższonego poziomu testosteronu w organizmie mężczyzn[5]. Napój sojowy jest jednak uboższy w wapń i witaminę B w porównaniu do mleka krowiego[6]. Często powoduje również alergie pokarmowe. Sama soja jest ciężkostrawna, więc napój ten nie jest zalecany osobom mającym problemy z jelitami i/lub trawieniem.

Mleko kozie

Zawiera mniej witaminy B2 oraz kwasu foliowego w porównaniu do mleka krowiego[7]. Posiada również mniejszą ilość kazeiny oraz β-laktoglubuliny (białko, uznawane za jedno z wywołujących alergie pokarmowe wieku dziecięcego)[8]. Należy zaznaczyć, że nabiał z mleka koziego jest nabiałem tłustym (mleko kozie jest tłustsze od krowiego), ale nie wywierającym złego wpływu na poziom cholesterolu. Mleko kozie stosowane jest głównie do produkcji sera. Ma charakterystyczny zapach oraz smak.

Mleko owcze

Najpopularniejsze jest w Hiszpanii, szczególnie jako produkt do wyrobu sera, np. znanych serów dojrzewających Manchego. W porównaniu do mleka krowiego i koziego jest ponad dwukrotnie tłustsze, ale ma więcej białka, węglowodanów, witaminy C, niektórych witamin z grupy B oraz wapnia i fosforu. W przeciwieństwie do mleka krowiego nie zawiera jednak kwasu foliowego i witaminy B6[9].

Napój ryżowy

Napój ryżowy to kolejna alternatywa pochodzenia roślinnego. Jego zaletą jest to, że może być spożywany przez osoby z nietolerancją laktozy, czy uczulone na kazeinę lub soję. Uważany jest za produkt hipoalergiczny. Jest bogaty w węglowodany, ale zawiera mniej witamin i minerałów w porównaniu do mleka krowiego, np. w oryginalnej postaci nie zawiera wapnia ani błonnika. Po napój ryżowy nie powinni sięgać cukrzycy, gdyż jego spożywanie może być przyczyną wysokiego indeksu glikemicznego (z powodu zawartości skrobi)[10].

Pomimo, iż na rynku dostępne jest wiele rodzajów mleka, jak i napojów, często mylnie traktowanych jako mleko, nie warto szukać zamienników mleka krowiego. Bogactwo znajdujących się w nim składników odżywczych, a także witamin i minerałów jest niezaprzeczalna i tym aspektem znacznie zyskuje względem innych, wymienionych powyżej produktów. Sięgając zatem po inne produkty, należy pamiętać, że nie stanowią one idealnego zamiennika. Nie oznacza to jednak, że nie mogą znaleźć się w naszej diecie. Po produkty roślinne wykluczając mleko krowie najczęściej sięgają osoby z nietolerancją laktozy. Nie jest to więc moda, ale nie jest to również potrzeba, gdyż producenci wyrobów mlecznych wychodząc naprzeciw ich potrzebom oferują mleko i jego produkty o obniżonej zawartości lub bez laktozy. Warto zatem pozostawić mleko w swojej diecie, wybierając spośród dostępnych na rynku -najlepsze dla swojego organizmu.



[1] D. Kołożyn-Krajewska, T.Sikora, „Towaroznawstwo żywności”, WSiP, Warszawa 2004, s. 41

[2] http://dietomat.pl/produkt/mleko-kokosowe/kcal

[3] http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/mleko-kokosowe-wlasciwosci-i-zastosowanie-przepis-na-domowe-mleko_44353.html

[4] http://www.hellozdrowie.pl/artykul-mleko-krowie-vs-mleko-sojowe

[5] https://portal.abczdrowie.pl/mleko-sojowe

[6] http://dietetycy.org.pl/mleko-krowie-czy-mleko-sojowe/

[7] http://www.kozy.edu.pl/?sklad-i-wartosc-odzywcza-mleka-koziego-w-porownaniu-z-mlekiem-krowim-owczym-i-kobiecym.,78

[8] D. Kołożyn-Krajewska, T. Sikora, M. Skrzypek, „Towaroznawstw”, WSiP, Warszawa 1999, s.46

[9] http://www.kozy.edu.pl/?sklad-i-wartosc-odzywcza-mleka-koziego-w-porownaniu-z-mlekiem-krowim-owczym-i-kobiecym.,78

[10] http://www.hellozdrowie.pl/artykul-mleko-krowie-vs-mleko-ryzowe

2017-02-10
Różne rodzaje mleka - dlaczego warto wybrać mleko krowie?  pobierz